KOLORY ZDJĘTE Z KAMIENIA

Polska litografia barwna pierwszego trzydziestolecia XX wieku

Początek XX wieku to czas rozkwitu sztuki polskiej. Cechą charakterystyczną tego okresu jest ogromna żywiołowość, przenikanie się różnych tendencji stylowych i poszukiwanie nowych środków wyrazu. Kraków, ściągający artystów z różnych stron podzielonej zaborami Polski, pełni wówczas rolę wiodącą. Ożywienie życia artystycznego obserwować można także w Warszawie, Poznaniu i Lwowie.

Duże znaczenie ma następująca wówczas reorganizacja i ustanowienie nowych instytucji życia artystycznego. W 1900 r. krakowska Szkoła Sztuk Pięknych, zreformowana 5 lat wcześniej przez Fałata, zostaje podniesiona do rangi Akademii. W 1902 r. nowy statut otrzymuje także uczelnia warszawska. Artyści zaczynają się łączyć we własne ugrupowania, z których największe znaczenie w kraju i zagranicą uzyskało, założone w 1897 r., Towarzystwo Artystów Polskich "Sztuka". Nowe, reprezentacyjne siedziby i sale ekspozycyjne uzyskują w 1901 r.: krakowskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych - słynny "Pałac Sztuki", a warszawskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych - gmach potocznie nazywany "Zachętą".

Artystów z różnych ośrodków integrują specjalistyczne czasopisma, jak mające największą siłę oddziaływania krakowskie "Życie", wychodzące od 1897 do lutego 1900 r., warszawska "Chimera", ukazująca się w latach 1901-1907 czy lwowski "Lamus" z lat 1909-1913.

Ważną rolę pełnią też odwiedzane przez artystów lokale i kawiarnie, z których do legendy przeszła krakowska "Jama Michalikowa".

Pojawiają się wybitni kolekcjonerzy i mecenasi sztuki nowej Feliks Jasieński-Manggha w Krakowie czy Henryk Grohmann w Łodzi. Początek wieku przynosi też ukształtowanie się nowego kręgu odbiorców sztuki, którym stała się inteligencja. Pisarze, muzycy, lekarze, prawnicy i nauczyciele bywają na wystawach, prenumerują prasę artystyczną, płacą składki członkowskie towarzystw miłośników sztuk pięknych i co najważniejsze, kupują dzieła sztuki do własnych modernizowanych mieszkań i nowo wznoszonych domów.

Szczególnego znaczenia nabiera wówczas grafika ze względu na swoje walory dekoracyjne i przystępną cenę. Jeszcze w 1894 r. krytyk K. M. Górski ubolewa nad brakiem grafiki artystycznej w Polsce, a już około roku 1900 daje się odczuć wyraźna zmiana. Obok grafiki reprodukcyjnej pojawia się grafika autorska. Uprawiają ją początkowo głównie malarze. Z inicjatywy wspomnianego Feliksa Jasieńskiego, powstaje w 1902 r. w Krakowie, Stowarzyszenie Polskich Artystów Grafików, a w 1906 r. pierwszy kurs grafiki poprowadzi na krakowskiej ASP, powołany z Paryża, Józef Pankiewicz. Podejmowane są eksperymenty w zakresie nowych technik graficznych jak ceratoryt, czy fluoroforta.

W litografii barwnej znajduje odbicie różnorodność tendencji stylowych występujących w okresie Młodej Polski (od końca XIX wieku do lat I wojny światowej). Równolegle powstają prace charakterystyczne dla nurtu secesyjnego: karykatury teatralne K. Frycza, S. Kuczborskiego i S. Szreniawy-Rzecznika, jak i symboliczno - nastrojowe pejzaże O. Dobrowolskiego, K. Sichulskiego, J. Stanisławskiego czy J. Wojnarskiego. Dominuje jednak rodzaj postimpresjonistycznego realizmu. Litografie J. i S. Czajkowskich, O. Dobrowolskiego, S. Filipkiewicza, T. Grotta, J. Gumowskiego, S. Kamockiego, F. Ruszczyca, H. Szczyglińskiego, E. Trojanowskiego czy L. Wyczółkowskiego, ukazujące widoki miast, pomniki architektury i rodzimy pejzaż eksponują narodowe sentymenty, tak istotne w okresie braku niepodległości.

Jednym z pierwszych malarzy polskich uprawiających barwną litografię artystyczną był Jan Stanisławski (1860-1907). Z 1900 r. pochodzi Zmrok, utrzymany w tonacji fioletów i zielonkawych czerni. Natomiast bogatą gamą kolorystyczną odznaczają się litografie przeznaczone dla warszawskie "Chimery", nad którymi pracował w końcu tegoż roku.

Malarzem eksperymentującym z technikami graficznymi był także Leon Wyczółkowski (1852-1936). Za swoją pierwszą pracę graficzną sam uznawał Autoportret z 1902 r. Z czasem zrezygnował z uprawiania malarstwa olejnego na rzecz pastelu i litografii, głównie jednak czarno-białej. Z jego pierwszych odbitek barwnych zwracają uwagę Portret Feliksa Jasieńskiego i Kościół Bożego Ciała w Krakowie, zamieszczone w Tece Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików z 1903 r. oraz Krucyfiks z katedry na Wawelu i Orka na Ukrainie z wydanej w roku następnym teki autorskiej. W kolejnych latach wychodzą barwne litografie ukazujące piękno architektury Wawelu (1911/12), przypominające czas Legionów (1920) czy poświęcone jubileuszowi kościoła Mariackiego w Krakowie (1926/27).

Dla niektórych malarzy litografia barwna była tylko epizodem twórczym. W 1903 r. Teodor Axentowicz (1859-1938) wykonał glinoryt z przedstawieniem Kobiety z wazonem, Ferdynand Ruszczyc (1870-1936) Kościółek na Litwie, Józef Czajkowski (1872-1947) Cmentarz klasztorny w Krakowie, a Edward Trojanowski (1873-1930) Wawel i Kościół Dominikanów w Krakowie. Z malarzy młodszego pokolenia, uczniów m.in. L. Wyczółkowskiego i J. Stanisławskiego, litografię barwną uprawiali: Stanisław Czajkowski (1878-1954) - Kościół św. Katarzyny w Krakowie, Stefan Filipkiewicz (1879-1944) - Widok z Wawelu na Kraków, Teodor Grott (1884-1972) - Wnętrze kościoła Mariackiego w Krakowie, Stanisław Kamocki (1875-1944) - Kościół św. Barbary w Krakowie, czy Henryk Szczygliński (1881-1944) - Stary cmentarz. Wszyscy wymienieni artyści zamieścili swe prace w zbiorowej tece wydanej w 1911 roku z okazji XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich. W tece tej znalazła się też praca Kazimierza Sichulskiego (1879-1942) przedstawiająca Kościół Pijarów w Krakowie. Jan Wojnarski (1879-1937) najpierw jako student, a od 1910 r. instruktor litografii w krakowskiej ASP, równolegle uprawiał malarstwo i grafikę. Do jego pierwszych prac należy teka z 1909 r. zawierająca m.in. 6 litografii barwnych, wśród których znalazły się.: Planty krakowskie zimą i Morze. Widoki Kościóła św. Wojciecha w Krakowie i Ruin nad stawem powstały dwa lata później.

Litografie paryskich karykaturzystów z poł. XIX w. inspirowały prawdopodobnie twórców tzw. Teki Melpomeny z 1904 r. zawierającej, również barwne, litografie z karykaturami przedstawiającymi artystów krakowskiego teatru, opracowane m. in. przez Karola Frycza (1877-1963), Stanisława Kuczborskiego (1881-1911) i Stanisława Szreniawę-Rzeckiego (1888-1972).

W okresie I wojny światowej ukazało się kilka autorskich tek z barwnymi litografiami, wśród których zwracają uwagę: Lwów Odo Dobrowolskiego (1883-1917) z lat 1914-1915 i Bożki słowiańskie Zofii Stryjeńskiej (1891-1976), datowane na lata 1917-1918.

W sztuce lat dwudziestych odrodzonej Rzeczypospolitej pojawił się nowy styl, dziś nazywany Art Dco. Silnie powiązany ze sztuką europejską i paradoksalnie będący udaną realizacją dążeń do wypracowania oryginalnego stylu narodowego. Styl doceniony na Zachodzie, czego świadectwem było przyjęcie ekspozycji polskiej na Wystawie Światowej w Paryżu w 1925 roku.. Cechuje go neoklasycyzm, płaszczyznowość, rytmizacja, sięganie do wzorów sztuki ludowej, a w zakresie tematycznym do mitologii antycznej i słowiańskiej. Świetnymi przykładami tego nurtu są prace W. Borowskiego (1885/6-1954), jak m.in.: Sielanka, Diana czy Jesień, pejzaże J. Hryńkowskiego (1891-1971), Diana A. Kruszewskiej (1896-ok.1944), Ewy: I. Dybowskiej (1905-1939) i W. Roguskiego (1890/1-1940). Z. Stryjeńska w duchu nowego stylu powtórzyła swoją dawną tekę z wyobrażeniami bożków słowiańskich. W przedstawieniach S. Dąbrowskiego (1882-1973), J. Hryńkowskiego czy W. Roguskiego pojawiają się studia aktu kobiecego. Nawiązaniem do symbolizmu poprzedniego okresu mogą być litografie B. Cybisa (1895-1957) Drzewo, o amorficznej strukturze i W. Czernego Demon z 1921 roku.

Analizując dokonania polskiej, artystycznej litografii barwnej dostrzec można jej ogromne zróżnicowanie wynikające z sposobów pracy na kamieniu litograficznym. Pojawiają się odbitki wyglądające jak rysunek kredkami, akwarela czy obraz olejny. Powstają prace o ograniczonej kolorystyce, jak Zmrok Jana Stanisławskiego z 1900 r. odbijany z dwu płyt, jak i wyjątkowo barwne Wnętrze kościoła Mariackiego Teodora Grotta z 1911 r. wykonane z siedmiu płyt. Niekiedy artyści kolor wprowadzają bezpośrednio na odbitkę malując akwarelą czego przykładem mogą być litografie: W. Borowskiego Diana czy W. Roguskiego Po kąpieli. Stosunkowa łatwość wykonania odbitki litograficznej pozwoliła artystom skupić się głownie na własnych środkach wyrazu, nie występuje tu wspólnota formalna wynikająca z samej techniki, jak to ma miejsce np.: w drzeworycie sztorcowym czy mezzotincie.

Muzeum XX Lubomirskich, oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, posiada bogaty zbiór grafiki polskiej. Na obecnej wystawie - towarzyszącej Festiwalowi "Wratislavia Cantans" - pokazano 66 barwnych litografii pochodzących z pierwszego trzydziestolecia XX w. Wybrane eksponaty dają prawie pełny przegląd dokonań polskich twórców w tej niezmiernie efektownej, chociaż dotąd nie posiadającej osobnego omówienia, technice graficznej.
S. Kozak

Katalog zawiera wybór litografii - barwnych, kolorowanych, bądź zarówno barwnych i kolorowanych - wykonanych przez artystów polskich między rokiem 1900 a 1940.

Wszystkie prace pochodzą ze zbioru Gabinetu Grafiki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Hasła ułożono w porządku alfabetycznym wg nazwisk twórców, w obrębie zaś prac jednego artysty starano się zastosować układ chronologiczny, grupując obiekty o nieustalonych datach powstania na początku.

Przyjęto skrócony opis obiektów. Jeżeli w literaturze są one notowane pod różnymi tytułami, jeden z nich wybrano jako porządkujący hasło, pozostałe podano w nawiasie.

Wymiary podano w centymetrach; pierwszy dotyczy kompozycji, drugi - podany w nawiasie kwadratowym - karty papieru; o ile podano tylko jeden wymiar oznacza to, że kompozycja zajmuje całą kartę.

Bibliografię podano w wyborze; skorzystano także z niepublikowanych ustaleń Mieczysława Radojewskiego.

Axentowicz Teodor (1859-1938) malarz, ilustrator; zajmował się też litografią, wykonywał algrafie i glinoryty.

1. Kobieta z wazonem
sygnowano na płycie u góry po lewej: "Axent" i ołówkiem u dołu z lewej: "T. Axentowicz" 1903
Litografia barwna (4-b.; glinoryt), 59,0 x 45,0 [70,6 x 45,8]
Pl. z "Teki Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików", Kraków 1903 [tytuł okładkowy: Teka polskich grafików]
Bibliografia: Grafika około 1900... poz.1; Grońska, Grafika w książce... il. 4 na s. 30, poz. 5; SAP - hasło Axentowicz; Ze zbiorów Henryka Grohmana... il. na s. 106, poz. 1 A.gr.: 280/2 tabl. I




Borowski Wacław (1885-1954) malarz, grafik, ilustrator, scenograf; uprawiał grafikę warsztatową (litografię jedno- i wielobarwną) i użytkową (plakaty, ilustracje, projekty banknotów).

2. Napad zbójników na dyliżans na drewnianym moście
sygnowano ołówkiem w dolnym prawym rogu: "W.B."
Litografia na tle kolorowanym akwarelą, 32,4 x 41,0 [34,9 x 45,6]
odbitka niebieskawozielona
I.g.: 29.241 tabl. XXXVI


3. Sielanka
nie sygnowano
Litografia barwna (2-b.), 32,1 x 26,6 [41,4 x 35,4]
I.g.: 8241

4. Diana
sygnowano ołówkiem w lewym dolnym rogu: "Wacł. Borowski" 1927
Litografia barwna (2-b.), kolorowana akwarelą, retuszowana ołówkiem, 31,6 x 26,4 [41,7 x 35,2]
Pl. z "II Teki Autolitografii", [b.m.] 1927
odbitka na papierze kremowym
Bibliografia: Jakimowicz, Pięć wieków... il. 194, poz. 62 ; Grońska, Grafika w książce... poz. 82; Ze zbiorów Henryka Grohmana... poz. 7
I.g.: 31.841 tabl. XXXIV


5. Jesień (Wieczór)
nie sygnowano 1927
Litografia barwna (2-b.), 32,0 x 26,5 [40,0 x 33,1]
Pl. z "II Teki Autolitografii", [b.m.] 1927
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 82
I.g.: 8240 tabl.XXXV



Cybis Bolesław (1895-1957) malarz, ceramik; zajmował się także rzeźbą i ekslibrisem.
6. Drzewo sygnowano i datowano ołówkiem pod kompozycją z lewej: "B. Cybis", z prawej: "1923" 1923
Litografia, tło kolorowane akwarelą, 34,5 x 24,2 [38,3 x 27,0]
I.g.: 8376


Czajkowski Józef (1872-1947) malarz, architekt, grafik; wielokrotnie nagradzany w konkursach na plakat; w zakresie grafiki artystycznej interesował się litografią barwną.
7. Cmentarz klasztorny w Krakowie
sygnowano i datowano ołówkiem w dolnym lewym rogu: "Józef Czajkowski / 1903" 1903
Litografia barwna (5-b.), 53,5 x 36,7
Pl. z "Teki Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików", Kraków 1903. [tytuł okładkowy: Teka polskich grafików]
Bibliografia: Jakimowicz, Pięć wieków... il. 106, poz. 107; Grońska, Grafika w książce... poz. 5; Grafika około 1900... poz. 9
A.gr.: 280/5 tabl. IX



Czajkowski Stanisław (1878-1954) malarz; na początku wieku wykonał kilka litografii do tek zbiorowych.
8. Kraków - kościół św. Katarzyny
sygnowano i datowano na kamieniu u dołu po prawej: "KRAKÓW - CZAJKOWSKI STANISŁAW - 1911" 1911
Litografia barwna (3-b.), 28,4 x 39,8 [29,4 x 39,8]
Pl. z teki "Kraków 1911". (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich członkom swoim na pamiątkę. Kraków 1911)
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 13; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz.391; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 712; Czajkowski ... poz. 3;
A.gr.: 217/4 tabl. V



Czerny Wacław Zbigniew - czynny na początku XX stulecia grafik, rysownik, malarz; jako grafik wypowiadał się głównie w ilustracjach drzeworytniczych; tworzył też karykatury i plakaty.
9. Demon
kompozycja w ramce; sygnowano i datowano na kamieniu w ramach kompozycji w dolnym prawym rogu: "W.Z.CZERNY. 21"; sygnowano ołówkiem pod kompozycją u dołu z prawej: "WZCzerny" 1921
Litografia barwna (2-b.), 33,4 x 27,2 [59,8 x 45,0]
Pl. z "Teki litograficznej Związku Polskich Artystów Grafików w Warszawie", Warszawa 1921
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 4 na s. 30, poz. 18
A.gr.: 266/2 tabl. XXIV



Dąbrowski Stanisław (1882-1973) malarz, rysownik.
10. Deszcz
sygnowano ołówkiem kopiowym u dołu po prawej: "SDąbrowski"
Litografia barwna (3-b.), 19,2 x 12,4 [20,6 x 13,8]
odbitka na papierze japońskim, naklejona na szary karton
I.g.: 23.322 tabl. XIX

11. Akt kobiety
sygnowano i datowano ołówkiem u dołu po prawej: "SDąbrowski / 1924 r." 1924
Litografia barwna (5-b.), 17,7 x 21,5 [24,9 x 32,0]
I.g.: 23.325



Dobrowolski Odo (Otton) (1883-1917) malarz; w latach 1914-1915 wykonał cykl autolitografii barwnych "Lwów".
12. Lwów - widok ogólny
sygnowano i datowano na kamieniu w dolnym prawym rogu: "Odo Dobrowolski 915" 1915
Litografia barwna (4-b.), 29,5 x 41,0
Pl. z teki "Lwów 1914-1915", Lwów 1915
Bibliografia: Lwów dawny w grafice... poz. 11; Grońska, Grafika w książce... il. 4 na s. 18, poz. 190; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 36
A.gr.: 194/2 tabl. III

13. Lwów - Cerkiew Wołoska i wieża Korniakta
sygnowano i datowano na kamieniu w prawym dolnym rogu: "Odo Dobrowolski ' 91[data przycięta]" 1915
Litografia barwna, 40,6 x 29,3
Pl. z teki "Lwów 1914-1915", Lwów 1915
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 190; Rylska, Grafika polska... 1 poz. 37
A.gr.: 194/3


14. Lwów - Namiestnictwo
sygnowano i datowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "Odo Dobrowolski '915 / Lwów" 1915
Litografia barwna (3-b.), 29,3 x 42,2
Pl. z teki "Lwów 1914-1915", Lwów 1915
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 190; Rylska, Grafika polska... t.1 poz. 43
A.gr.: 194/9

15. Lwów - Cerkiew św. Jura
sygnowano i datowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "Odo Dobrowolski '915" 1915
Litografia barwna (4-b.), 28,5 x 38,7
Pl. z teki "Lwów 1914-1915", Lwów 1915
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 190; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 44
A.gr.: 194/10



Dybczyński Bronisław (*1887 ) grafik, malarz; jako grafik interesował się głównie drzeworytem barwnym i czarno-białym.
16. Krajobraz zimowy z szopą
nie sygnowano
Litografia barwna (2-b.), 27,3 x 22,1
I.g.: 29.558

17. Kopanie ziemniaków
sygnowano i datowano ołówkiem u dołu po prawej: "B. Dybczyński 1909 r." 1909
Litografia barwna (3-b.), 21,4 x 27,3
I.g.: 23.327 tabl. XVIII



Dybowska Jasińska Irena (1905-1939) graficzka, malarka; w zakresie grafiki wykonywała akwafortę z akwatintą, miękki werniks, drzeworyt barwny, litografię.
18. Ewa, studium aktu kobiecego
sygnowano i datowano ołówkiem pod kompozycją: z lewej: "Irena Dybowska", z prawej: "1928 r" 1928
Litografia barwna (3-b.), częściowo podkolorowana akwarelą, 28,7 x 22,9 [34,4 x 26,7]
odbitka na beżowoszarym kartonie
Bibliografia: Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 73 (?)
I.g.: 8282 tabl. XXXIII



Filipkiewicz Stefan (1879-1944) malarz, grafik; grafika interesowała go we wczesnym okresie działalności - zajmował się litografią, drzeworytem, suchą igłą. Wykonywał także plakaty, ilustracje książkowe, projekty monet, medali i odznaczeń.
19. Kraków - widok z Wawelu na Kraków
sygnowano i datowano na kamieniu u dołu z prawej: "ST. FILIPKIEWICZ 1911." 1911
Litografia barwna (3-b.), 29,9 x 39,8
Pl. z teki "Kraków 1911". (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich członkom swoim na pamiątkę. Kraków 1911]
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia : Grafika około 1900... s. 41; Grońska, Grafika w książce... poz. 13; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 404; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 713
A.gr.: 217/5 tabl. II



Frycz Karol (1877-1963) scenograf, malarz, grafik, reżyser, pedagog; jako grafik stosował różne możliwości techniczne; projektował afisze i plakaty, ilustracje książek dla dzieci; w 1925 otrzymał wyróżnienie w dziale wydawnictw i grafiki.
20. Król w podziemiach; scena ze sztuki Jerzego Żuławskiego "Eros i Psyche"
w górnym prawym rogu podpis i sygnatura na kamieniu: " Eros i Psyche / Król." "KF" 1904
Litografia barwna (3-b.), 44,4 x 59,6
Pl. z "Teki Melpomeny", Kraków 1904
Bibliografia: Grafika około 1900... poz. 193; Teka Melpomeny...; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 685
A.gr.: 240/4 tabl. XXII

21. Rachel - Helena Sulima jako Rachela w sztuce Stanisława Wyspiańskiego "Wesele"
u góry z prawej napis na kamieniu: "Rachel"; sygnowano na kamieniu u dołu z prawej: "FK"; niżej napis ołówkiem "Sulima" 1904
Litografia barwna (2-b.), 28,6 x 14,2 [31,6 x 16,8]
Pl. z "Teki Melpomeny", Kraków 1904
Bibliografia: Grafika około 1900... poz. 202; Teka Melpomeny...; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 676
A.gr.: 240/15

22. Kraków - Kurza Stopka
sygnowano na kamieniu u dołu po lewej: "KFrycz" 1911
Litografia barwna (4-b.), 39,4 x 29,4
Pl. z teki "Kraków 1911". (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich członkom swoim na pamiątkę. Kraków 1911)
odbitka na różowym papierze żeberkowym
Bibliografia: Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 714; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 404
A.gr.: 217/6 tabl. VI



Grott Teodor (1884-1972) malarz; grafika była uboczną częścią jego zainteresowań.
23. Kraków - wnętrze kościoła Mariackiego; widok na prezbiterium
sygnowano i datowano na kamieniu u dołu: "Teod. Grott 911" 1911
Litografia barwna (7-b.), 41,4 x 29,4
Pl.z teki "Kraków 1911".(Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich członkom swoim na pamiątkę. Kraków 1911)
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 12 na s. 40, poz. 13; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 715
A.gr.: 217/7



Gumowski Jan Kanty (1883-1946) malarz, rysownik, grafik, konserwator; w zakresie technik graficznych interesował się litografią.
24. Lublin - Brama Krakowska; nokturn
u dołu po prawej napis na kamieniu: "Lublin - Brama Krakowska", niżej sygnowano i datowano na kamieniu: "JGumowski 918" 1918
Litografia barwna (3-b.), 42,4 x 32,7 [56,0 x 38,8]
Pl. z teki "Motywy architektury polskiej." Z. 3, Lublin 1918
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 13 na s. 41, poz. 223/3; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 445
A.gr.: 262/5

25. Lublin - dworek szlachecki
u dołu z lewej napis na kamieniu: "Dworek szlachecki w Lublinie" niżej sygnowano i datowano: "JGumowski 1917 229(?)" 1917
Litografia barwna (3-b.), 32,5 x 50,9 [39,0 x 55,9]
Pl. z teki "Motywy architektury polskiej." Z. 3, Lublin 1918
Bibliografia: Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 446; Grońska, Grafika w książce... poz. 226/3
A.gr.: 262/12 tabl. XI



Hryńkowski (Hrynkowski) Jan (1891-1971) malarz, grafik, scenograf; w zakresie grafiki warsztatowej zajmowała go litografia, techniki metalowe, drzeworyt; uprawiał też grafikę użytkową i scenografię teatralną.
26. Krajobraz z domami i drzewami na wietrze
sygnowano ołówkiem u dołu po prawej: "J. Hrynkowski"
Litografia barwna (5-b.), 22,4 x 31,0 [25,0 x 34,5]
odbitka na papierze japońskim
I.g.: 28.657 tabl. XXVIII

27. Krajobraz z drzewami i dwiema postaciami
sygnowano ołówkiem u dołu po prawej: "J Hrynkowski"
Litografia barwna (4-b.), 13,5 x 17,4 [20,4 x 27,6]
odbitka na papierze japońskim, naklejona na karton
I.g.: 23.329

28. Po kąpieli
sygnowano ołówkiem u dołu po prawej: "JHrynkowski"
Litografia barwna (5-b.), 14,1 x 16,7 [20,3 x 24,8]
odbitka na papierze japońskim, naklejona na karton
I.g.: 23.330

29. Krajobraz z domami
kompozycja w ramce; sygnowano i datowano ołówkiem pod ramką z prawej: "J. Hrynkowski 917" 1917
Litografia barwna (5-b.), częściowo podmalowana akwarelą, kredką i ołówkiem, 24,1 x 31,8 [24,7 x 32,1] [25,6 x 34,6]
odbitka na papierze japońskim
I.g.: 28.656 tabl. XXIX

30. Dziewczynka (Anka w białym berecie ?)
sygnowano ołówkiem u dołu z prawej: "Jan Hrynkowski" 1923 (?)
Litografia barwna (3-b.), 41,4 x 28,3 [49,0 x 37,2]
Pl. z "Teki Autolitografie [Dzieci]" (?). Kraków 1923
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 251
I.g.: 29.363 tabl. XXX



John Edmund (1894-1984) malarz, grafik; zajmował się grafiką użytkową (plakat, projekty banknotów i opakowań, ilustracje) i warsztatową.
31. Wiatrak
kompozycja w ramce o zaokrąglonych brzegach; sygnowano ołówkiem pod ramką z prawej: "Edm. John" 1921
Litografia barwna (2-b.), 43,8 x 32,9 [59,6 x 44,8]
Pl. z "Teki Związku Polskich Artystów Grafików w Warszawie", Warszawa 1921
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 18
A.gr.: 266/3 tabl. XXV



Kamocki Stanisław (1875-1944) malarz, grafik; wykonywał litografie barwne.
32. Kraków - kościół św. Barbary
sygnowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "StK" 1911
litografia barwna (5-b.), 43,7 x 30,0 [57,9 x 31,7]
Pl. z teki "Kraków 1911". (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich w Krakowie członkom swoim na pamiątkę. Kraków 1911)
odbitka na papierze żeberkowym różowawokremowym
Bibliografia: Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 482; Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 237; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 716
I.g.: 21.784



Kruszewska Mac-Kelly Alicja [Kruszewska, zamężna Mac-Kelley] (1896-ok. 1944) graficzka; zajmowała ją zwłaszcza sucha igła, drzeworyt, akwaforta, miedzioryt.
33. Diana
kompozycja w podwójnej ramce; datowano i sygnowano ołówkiem pod kompozycją u dołu: z lewej: "1927", z prawej: "Kruszewska Mac Kelly" 1927
Litografia barwna (2-b.), 24,2 x 25,8 [28,1 x 30,6]
odbitka na szarym kartonie
I.g.: 8390



Kuczborski Stanisław (1881-1911) malarz, rysownik, karykaturzysta; autor autolitografii zamieszczonych w "Tece Melpomeny".
34. Taniec Chochoła ze sztuki Stanisława Wyspiańskiego "Wesele"
sygnowano w obrębie kompozycji u dołu po lewej: "St. Kuczborski [S odwrócone]" 1904
Litografia barwna (3-b.), 28,5 x 39,1
Pl. z "Teki Melpomeny." Kraków 1904
Bibliografia: Grafika około 1900... poz. 203; Teka Melpomeny...; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 694
A.gr.: 240/21



Rapacki Józef (1871-1929) malarz, grafik; wykonywał litografie o tematyce pejzażowej.
35. Kraków - Dziedziniec Biblioteki Jagiellońskiej
sygnowano i datowano ołówkiem na kartonowej podkładce pod kompozycją, z prawej: "Józef Rapacki / 1906 r." 1906
litografia barwna (3-b.), 49,2 x 40,9 [54,3 x 44,8]
odbitka naklejona wzdłuż górnej krawędzi na kremowy kartonowy podkład
Bibliografia: Wiercińska... s. 306
I.g.: 29.015



Roguski Władysław (1890 lub 1891-1940) malarz, grafik; uprawiał litografię.
36. Po kąpieli
sygnowano ołówkiem u dołu z prawej: "WRoguski"
Litografia kolorowana akwarelą, 30,5 x 26,2 [40,6 x 31,4]
I.g.: 28.049 tabl. XXXVII

37. Ewa
kompozycja w ramce; sygnowano na kamieniu u dołu z prawej: "WłRoguski" oraz ołówkiem u dołu z lewej: "W Roguski" 1921
Litografia barwna (3-b.), 41,5 x 32,0 [59,9 x 45,0]
Pl. z "Teki litograficznej Związku Polskich Artystów Grafików. 10 autolitografii barwnych". Warszawa [1921]
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 18; Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 473
A.gr.: 266/7 tabl. XXXII



Rubczak Jan (1884-1942) malarz, grafik; zajmowała go grafika warsztatowa - techniki metalowe i litografia.
38. Kraków - ul. Floriańska; widok z wnętrza Bramy Floriańskiej w kierunku Rynku
sygnowano na kamieniu u dołu z prawej: "Rubczak" 1928
Litografia barwna (4-b.), 29,7 x 37,8 [33,8 x 42,3]
Pl. z teki "Kraków. 6 autolitografij...". Kraków 1928 [premia TPSP, 1928]
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 67 na s. 117, poz. 28; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 786
A.gr.: 209/5



Ruszczyc Ferdynand (1870-1936) malarz, grafik, inscenizator, scenograf, organizator życia kulturalno-artystycznego w Wilnie; wykonał litografie barwne do tek zbiorowych, zajmował się też grafiką użytkową.
39. Kościółek na Litwie
sygnowano na kamieniu u dołu z prawej: "F. Ruszczyc" oraz ołówkiem u dołu z prawej: "FRuszczyc" 1903
Litografia barwna (4-b.), 41,9 x 48,0 [44,5 x 59,0]
Pl. z "Teki Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików". Kraków 1903
Bibliografia: Grafika około 1900... poz. 117; Grońska, Grafika w książce...poz. 5
A.gr.: 280/11 tabl. X



Szreniawa-Rzecznik /Rzecki/ Stanisław (1888-1972) rzeźbiarz, malarz, rysownik, grafik, publicysta; zajmowała go grafika warsztatowa - litografia, akwaforta, drzeworyt.
40. Helena Sulima w roli Jessyki w sztuce Williama Shakespeare'a "Kupiec wenecki"
sygnowano w obrębie kompozycji z prawej, w połowie wysokości, po skosie: "St.R"; u dołu z prawej napis ołówkiem: "Sulima" 1904
Litografia barwna (3-b.), 34,1 x 12,2 [34,9 x 12,2]
Pl. z "Teki Melpomeny", Kraków 1904
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 5 na s. 31, poz. 7; Grafika około 1900... poz. 205; Teka Melpomeny...; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 702
A.gr.: 240/27 tabl. XXIII



Sichulski Kazimierz (1879-1942) malarz, karykaturzysta; przed I wojną światową, tworzył litografie pejzażowe i karykatury; uprawiał też grafikę użytkową - plakaty, ilustracje książkowe.
41. Kraków - kościół OO.Pijarów; nokturn
sygnowano na kamieniu u dołu z lewej: "Kaz. Sichulski 911" 1911
Litografia barwna (5-b.), 40,3 x 28,2 [40,9 x 28,7]
Pl. z teki "Kraków 1911." (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników polskich członkom swoim na pamiątkę). Kraków 1911
odbitka na papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 13; Houszka, Sichulski... poz.19; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 718
A.gr.: 217/10 tabl. VII



Stanisławski Jan (1860-1907) malarz, grafik; w grafice często powtarzał motywy znane z własnych obrazów; zajmował się też grafiką użytkową.
42. Zmrok
sygnowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "JS" 1900
Litografia barwna (2-b.), 11,0 x 21,3 [21,7 x 28,0]
Bibliografia: Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 535
I.g.: 23.222

43. Topole
sygnowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "JS" 1901
Litografia barwna (6-b.), 20,3 x 11,0 [21,8 x 12,4]
dodatek do: "Chimera" 1901 t.III z. 7-8 przed s. 1 (litografia odbijana w zakładzie A. Pruszyńskiego w Krakowie) odbitka na szarokremowym papierze, naklejona na karton
Bibliografia: Jakimowicz, Pięć wieków... il. 110, poz. 538; Polska grafika współczesna ... poz. 191; Grafika około 1900... poz. 131; Stanisławski i jego szkoła... poz.183
I.g.: 23.353 tabl. XII

44. Wisła pod Tyńcem
sygnowano na kamieniu u dołu po prawej "JS" i ołówkiem poniżej: "JStanisławski" 1903
Litografia barwna (4-b.), 55,5 x 40,3 [59,9 x 44,2]
Pl. z "Teki Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików". Kraków 1903
Bibliografia: Grafika około 1900... poz. 128; Grońska, Grafika w książce... poz. 5; Juszczak, Stanisławski... il. XVII, poz. XVII; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz.391
A.gr.: 280/12 tabl. XIV

45. Wiosna (Krajobraz z laskiem brzozowym)
kompozycja w ramce; sygnowano na kamieniu w dolnym lewym rogu: "JS" 1904
Litografia barwna (4-b.), 24,0 x 17,2 [24,6 x 17,6]
Bibliografia: Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 541
I.g.: 23.223 tabl. XIII



Stryjeńska Zofia (1891-1976) malarka, graficzka, scenograf; jako graficzka interesowała się głównie litografią.
46. Światowit
u dołu napis: "ŚWIATOWIT"; sygnowano i datowano na kamieniu u góry w rozwidleniu konarów drzewa: " Z.S. /1917" 1917
Litografia barwna (2-b.), 59,7 x 44,0
Pl. z teki "Bożki słowiańskie", Kraków 1918
odbitka na kartonie
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 535; Grońska, Stryjeńska...
A.gr.: 281/1 tabl. XXVI

47. Dziedzilia
u dołu napis: "DZIEDZILIA"; sygnowano i datowano na kamieniu w górnym prawym rogu: " Z.S. 1917" 1917
Litografia barwna (4-b.), 59,8 x 44,0 - odbitka obcięta dołem
Pl. z teki "Bożki słowiańskie", Kraków 1918
odbitka na kartonie
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 535; Grońska, Stryjeńska...
A.gr.: 281/2

48. Trygław
u dołu ryciny napis: "TRYGŁAW"; sygnowano i datowano na kamieniu u góry z lewej: "Z.S.917" 1917
Litografia barwna (3-b.), 60,2 x 44,0
Pl. z teki "Bożki słowiańskie", Kraków 1918
odbitka na kartonie
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 14 na s. 44, poz. 535; Grońska, Stryjeńska... il. 5
A.gr.: 281/4 tabl. XXVII



Szczygliński Henryk (1881-1944) malarz, grafik.
49. Stary cmentarz
sygnowano i datowano ołówkiem u dołu po lewej: "Henryk Szczyglinski 916. 2/1" 1916
Litografia barwna (3-b.), 32,8 x 42,5 [43,1 x 52,6]
I.g.: 29.012



Trojanowski Edward (1873-1930) malarz, dekorator, pedagog, grafik książkowy.
50. Kościół OO. Dominikanów w Krakowie
nie sygnowano ok. 1903
Litografia barwna (4-b.), 31,7 x 45,7
I.g.: 18.233



Wojnarski Jan (1879-1937) malarz, grafik; interesowała go grafika warsztatowa - techniki metalowe, litografia.
51. Morze
sygnowano ołówkiem na kompozycji "JWojnarski"
Litografia barwna (5-b.), 26,6 x 42,9
Bibliografia: Wojnarski... poz. 188
I.g.: 30.957

52. Ruiny nad stawem
sygnowano ołówkiem na kompozycji w dolnym lewym rogu: "Jan Wojnarski / od.własnoręczna]" 1911
Litografia barwna (4-b.), 40,8 x 31,7 [44,6 x 34,4]
Bibliografia: Wojnarski... poz. 188 [?]; Krzysztofowicz-Kozakowska, Sztuka Młodej Polski... poz. 413
I.g.: 23.253 tabl. XV

53. Studium aktu; dziewczyna myjąca nogi
sygnowano ołówkiem w dolnym prawym rogu ryciny: "J.Wojnarski"; w dolnym lewym rogu napis: "odbitka własnoręczna (1-25) / autolitografia (pastelografia)"
Litografia barwna (4-b.), 43,6 x 33,0 [63,1 x 46,8]
Bibliografia: Wojnarski... poz. 183
I.g.: 17.579 tabl. XXXI

54. Planty krakowskie zimą
sygnowano i datowano ołówkiem u dołu po prawej: "J.Wojnarski 909" 1909
Litografia barwna (3-b.), 30,4 x 26,8 [31,1 x 27,2]
odbitka na bibulastym papierze naklejonym na kremoworóżowawy karton
I.g.: 13.411

55. Kraków - kościół św. Wojciecha
sygnowano na kamieniu dołu po prawej: "Jan Wojnarski" 1911
Litografia barwna (3-b.), 29,7 x 40,0
Pl.z teki "Kraków 1911". (Komitet Gospodarczy XI Zjazdu Lekarzy i Przyrodników polskich członkom swoim na pamiątkę), Kraków 1911
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 13; Rylska, Grafika polska... t. 1 poz. 720; Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... poz. 725
A.gr.: 217/12 tabl. IV



Wojtkiewicz Witold (1879-1909) malarz, rysownik, grafik; "Teka Melpomeny" zawiera między innymi jego litografie barwne.
56. Jadwiga Mrozowska i Andrzej Milewski w rolach Klary i Albina w sztuce Aleksandra Fredry "Śluby panieńskie"
sygnowano na kamieniu u dołu po prawej: "Wojtkiewicz" 1904
Autolitografia barwna (3-b.), 28,6 x 40,3 [30,2 x 42,9]
Pl. z "Teki Melpomeny", Kraków 1904
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... il. 4 s. 30, poz. 7; Domańska, Zeńczak; Wojtkiewicz... t. 2 poz. 184; Ficowski, Wojtkiewicz... s. 44, 45; Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 635; Grafika około 1900... poz. 212; Teka Melpomeny...; Rylska Irena: Grafika polska...1 poz. 709
A.gr.: 240/38 tabl. XX

57. Kompozycja z małpami (Małpy, Zachwyt, Świat baśniowy I, Na ławce w parku)
sygnowano i datowano na kamieniu u dołu po lewej: "Witold Wojtkiewicz 1905 r." 1905
Litografia barwna (2-b.), 36,0 x 45,3 [37,5 x 48,2]
Bibliografia: Domańska, Zeńczak; Wojtkiewicz... t. 2 poz.185; Ficowski, Wojtkiewicz... s. 162, 163; Jakimowicz, Pięć wieków... poz. 636
I.g.: 21.246

58. Spoczynek (Cyrk, Świat baśniowy II)
sygnowano i datowano na kamieniu u dołu z prawej: "Witold Wojtkiewicz 1905 r." 1905
Litografia barwna (4-b.), 40,5 x 33,6 [48,9 x 37,8]
Bibliografia: Domańska, Zeńczak; Wojtkiewicz... t. 2 poz. 186; Jakimowicz, Pięć wieków... il. 112, poz. 637
I.g.: 21.247 tabl. XXI



Wyczółkowski Leon (1852-1936) malarz, grafik; po roku1900 porzucił malarstwo na rzecz grafiki uprawiał algrafię, akwatintę, miękki, miękki werniks - od 1907 roku wykonywał wyłącznie prace litograficzne (autolitografia, algrafia).
59. Chrystus; krucyfiks z katedry wawelskiej
sygnowano i datowano ołówkiem w dolnym lewym rogu: "LWyczół / 1903" 1903
Litografia barwna (6-b.), 61,6 x 46,7
Pl.z "Teki L.Wyczółkowskiego", Kraków 1904
odbitka na szarym papierze żeberkowym
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 616
A.gr.: 277/2 tabl. VIII

60. Cmentarz w Wołczecku
sygnowano i datowano ołówkiem na podkładce u dołu z prawej: " XI / 16" "LWyczół" 1916
Litografia barwna (3-b.), 46,3 x 36,6
Pl. z teki "Wspomnienia z Legionowa 1916", Warszawa 1920
odbitka na papierze japońskim, naklejona na karton
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 627; Wellisz, Katalog... poz. 133 (?) 139 (?); Milewska, Zientara, Sztuka Legionów... il. 67
I.g.: 29.019 tabl. XVI

61. Kraków - kościół Mariacki; wnętrze podczas nabożeństwa
kompozycja w ramce; sygnowano i datowano ołówkiem u dołu:, "LWyczół 1926"; u góry napis ołówkiem: "Ossolineum" [ręką artysty?], u dołu: "40 barwna" 1926
Litografia barwna (4-b.), 49,4 x 39,2 [52,0 x 40,8]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
odbitka próbna
I.g.: 10.331 a

62. Kraków - kościół Mariacki; wnętrze podczas nabożeństwa
sygnowano i datowano ołówkiem u dołu: "Iy stan.", "LWyczół / 1926" 1926
Litografia; 48,3 x 38,4 [52,9 x 40,5]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
odbitka próbna w tonacji sepiowej
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 630; Wellisz, Katalog... poz. 190
I.g.: 10.331 b

63. Kraków - kościół Mariacki; wnętrze podczas nabożeństwa
u dołu napis ołówkiem: "40 barwna", sygnowano i datowano ołówkiem u dołu: "LWyczółkowski / 1926"[sygnatura nadpisana na wymazanej uprzednio] 1926
Litografia barwna (4-b.), 49,3 x 39,0 [53,0 x 43,5]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
odbitka próbna
Bibliografia: Twarowska, Wyczółkowski... poz.107
I.g.: 10.332 a

64. Kraków - kościół Mariacki; wnętrze podczas nabożeństwa
kompozycja w ramce; u dołu napis ołówkiem: "I stan."; sygnowano i datowano ołówkiem u dołu: "LWyczół 1926" 1926
Litografia; 48,4 x 37,6 [53,0 x 43,6]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
odbitka próbna w tonacji ciemnoniebieskiej, bez ołtarza
I.g.: 10.332 b

65. Kraków - kościół Mariacki; wnętrze podczas nabożeństwa
kompozycja w ramce; sygnowano i datowano ołówkiem u dołu: "LWyczółkowski 1926"; u dołu napis ołówkiem: "40 barwna" 1926
Litografia barwna (4-b.), 49,4 x 38,2 [51,5 x 38,5]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
odbitka próbna
Bibliografia: Twarowska, Wyczółkowski... poz.107 (?)
I.g.: 10.335 tabl. XVII

66. Kraków - kościół Mariacki; widok na stronę wschodnią
ołówkiem u dołu od lewej napis: "4o barwna", sygnowano i datowano " LWycz 1927" 1927
Litografia barwna (4-b.), 37,8 x 25,4 [46,7 x 27,1]
Pl. z "Teki jubileuszowej kościoła Panny Marii w Krakowie", Kraków 1926-1927
Bibliografia: Grońska, Grafika w książce... poz. 630; Twarowska, Wyczółkowski... tabl. XIV; Wellisz, Katalog... poz. 201
A.gr.: 279/3

Bibliografia:

  1. Czajkowski ... - Stanisław Czajkowski 1878 - 1954. [Katalog wystawy]. Warszawa : MKiS, CBWA, 1978
  2. Czarnecki, Grafika Mehoffera... - Czarnecki Kazimierz: Grafika Józefa Mehoffera. Katalog wystawy. Płock : Muzeum Mazowieckie, 1983
  3. Domańska, Zeńczak; Wojtkiewicz... - Domańska Barbara, Zeńczak Anna: Witold Wojtkiewicz 1897-1909. Katalog wystawy. Kraków 1989
  4. Ficowski, Wojtkiewicz... - Ficowski Jerzy, Witold Wojtkiewicz. Warszawa : Galeria Browarna, 1996
    Fiszer, Wrotnowska - Fiszer Emilia, Wrotnowska Dionizja, Catalogue des estampes [de] Bibliothéque Polonaise de Paris, Paris 1948/49
  5. Grafika około 1900... - Grafika polska około roku 1900. Kraków : MN, 1968
  6. Grońska, Grafika w książce... - Grońska Maria: Grafika w książce, tece i albumie. Polskie wydawnictwa artystyczne i bibliofilskie z lat 1899-1945. Wrocław : Ossolineum, 1994
  7. Grońska, Stryjeńska... - Grońska Maria: Zofia Stryjeńska. Wrocław : Ossolinem, 1992
  8. Houszka, Sichulski... - Houszka Ewa: Kazimierz Sichulski. Katalog wystawy. Wrocław : MN, 1994
  9. Jakimowicz, Pięć wieków... - Jakimowicz Irena, Pięć wieków grafiki polskiej, Warszawa: MN, 1997
  10. Juszczak, Stanisławski... - Juszczak Wiesław: Jan Stanisławski, Warszawa : Ruch, 1972
  11. Krzysztofowicz-Kozakowska, Sztuka Młodej Polski... - Krzysztofowicz-Kozakowska Stefania, Sztuka Młodej Polski. Kraków : R. Kluszczyński, 1999
  12. Lwów dawny w grafice... - Lwów dawny i dzisiejszy w grafice i fotografice. Wystawa w salonach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie ; [katalog wystawy] listopad - grudzień 1934 : Lwów : Polskie Towarzystwo Krajoznawcze Oddział Lwowski, 1934
  13. Milewska, Zientara; Sztuka Legionów... - Milewska Wacława, Zientara Maria: Sztuka Legionów Polskich i jej twórcy 1914-1918. Kraków : Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego Księgarnia Akademicka, 1999
  14. Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika polska... - Ozdoba-Kosierkiewicz Wiesława: Grafika polska. Katalog zbiorów. Muzeum Narodowe w Kielcach. Kraków : KAW, 1986
  15. Polska grafika współczesna ... - Polska grafika współczesna 1900-1960. Katalog. Warszawa : MN, 1960
  16. Rylska, Grafika polska... - Rylska Irena: Grafika polska w latach 1901-1939. Katalog zbiorów Gabinetu Grafiki. Wrocław : MN, 1983
  17. SAP - Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działajacych. Malarze, rzeźbiarze, graficy. Wrocław : Ossolineum, 1971 t. 1
  18. Stanisławski i jego szkoła... - Jan Stanisławski i jego szkoła. W pięćdziesięciolecie śmierci artysty. Katalog wystawy. Kraków : MN i Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych, 1957
  19. Teka Melpomeny... - Teka Melpomeny. Cykl grafik z 1904 r. Kraków : MN, BWA w Olsztynie, 1969
  20. Twarowska, Wyczółkowski... - Twarowska Maria: Leon Wyczółkowski. Warszawa : Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1973
  21. Wellisz, Katalog... - Wellisz Leopold: Wspomnienia i refleksje o moich zbiorach grafiki polskiej. Katalog rysunków i rycin Feliksa Jasińskiego i Leona Wyczółkowskiego w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Warszawa : MN, 1970
  22. Wiercińska... - Wiercińska Janina: Katalog prac wystawionych w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w latach 1860-1914. Wrocław : Ossolineum, 1969 s. 306
  23. Wojnarski... - Jan Wojnarski (1879 - 1937). Wystawa grafiki brytyjskiej. Grafika XX wieku. Sztychy XVIII i pocz. XIX. Malarze Warszawscy. Rzeźby Madeyskiej (1862 - 1939). Kraków: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, 1939
  24. Ze zbiorów Henryka Grohmana... - Ze zbiorów Henryka Grohmana. Grafika i rzemiosło artystyczne. Łódź : Muzeum Sztuki w Łodzi, 1998