„Amfiteatr Wiecznej Mądrości”

Dziś pragniemy zapoznać Państwa z „Amfiteatrem Wiecznej Mądrości”, czyli jednym
z najważniejszych dzieł z zakresu alchemii, jakie kiedykolwiek zostało opublikowane. Pod koniec XVI w. Heinrich Khunrath (1560-1605 r.) wydał w Hamburgu swoją najsłynniejszą pracę – „Amphitheatrum sapientiæ æternæ”, w której łączył on chrześcijaństwo z magią,
w nurcie mistycznej kabały.

Pracownia alchemika

Z owego dzieła najbardziej znane są miedziorytowe przedstawienia, zaprojektowane przez autora, a wykonane przez grawera z Antwerpii – Paullusa van der Doorta. Wśród nich najczęściej reprodukowane jest przedstawienie pracowni alchemika wg wzoru Hansa Vredemana de Vries (1527-1604 r.).

Khunrath był kontynuatorem renesansowego hermetyzmu, zapoczątkowanego jeszcze w XV w., gdy z Konstantynopola do Florencji trafił zbiór traktatów zwanych „Corpus Hermeticum”. Traktaty te łączące nurty gnostyckie, neoplatońskie i kabalistyczne cieszyły się dużą popularnością w czasach renesansu. Zakładana tu współzależność rzeczywistości na poziome mikro i makro stała się też podstawą dla alchemii i astrologii. Choć dziś widzielibyśmy w tym pogaństwo i zabobony, w epoce nowożytnej tematyka ta funkcjonowała w łączności z naukami Kościoła.

W zbiorach Działu Starych Druków Zakładu Narodowego im. Ossolińskich można dziś znaleźć wiele prac dotyczących alchemii i mistycznych nurtów filozofii epoki nowożytnej. Choć na ich podstawie trudno byłoby stworzyć dziś kamień filozoficzny, niewątpliwie stanowią nieocenione źródło do badania mentalności dawnych czasów. Prezentowane tutaj zdjęcia pochodzą z XVII w. edycji „Amphitheatrum sapientiæ æternæ”, wydanej w Hanau w 1609 r. (sygnatura XVII-20090).

Zob. całość tej edycji (egzemplarz Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu): https://bibliotekacyfrowa.pl/publication/67562

Zob. też kolorowe ryciny z pierwszej edycji tego dzieła w: https://web.archive.org/web/20150305203816/http://specialcollections.library.wisc.edu/khunrath/thumbs.html

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.