Archiwum autora: Agnieszka Topolska

Brzdąc w Ossolineum

Zajęcia rodzinne dla dzieci w wieku do 2 lat oraz ich opiekunów

Zakład Narodowy im. Ossolińskich zaprasza małe dzieci (w wieku do 2 lat) wraz z rodzicami i opiekunami na zajęcia wprowadzające do świata klasycznej literatury dziecięcej. Z morza ossolińskich zbiorów będziemy wyławiać perełki zawierające ciekawe teksty i piękne ilustracje. Podczas zajęć dorośli poznają różne historie i ciekawostki dotyczące literatury oraz sztuki ilustratorskiej, a najmłodsi będą mieli niecodzienną okazję poraczkować w murach szacownej biblioteki.

Prowadzenie: Aldona Mikucka

Miejsce spotkania: Aula im. M. Gębarowicza, gmach główny Ossolineum, ul. Szewska 37

Wstęp bezpłatny, obowiązują zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy dostępny od 20. dnia miesiąca poprzedzającego spotkanie https://muzeumpanatadeusza.ossolineum.pl/wydarzenia/brzdac-w-muzeum-3/

Program: marzec – czerwiec 2020

MARZEC

18 marca 2020 (środa), godz. 11.30

Brzydkie kaczątko czy szkaradne kaczę? – o słynnej bajce Andersena

W zbiorach Ossolineum najstarszą wersję słynnej baśni Jana Christiana Andersena można poznać sięgając po wydanie jego „Bajek i opowiadań” z 1892 roku. Nie znajdziemy tam jednak znajomego tytułu, ale właśnie „Szkaradne kaczę”. Będzie nieco historycznie, ale też przyrodniczo, pejzażowo, barwnie i… sensorycznie.

KWIECIEŃ

15 kwietnia 2020 (środa), godz. 11.30

Stefek Burczymuch – niezwykłe dzieje słynnego zucha

Maria Konopnicka swoją twórczość literacką rozpoczęła nie we wczesnej młodości, ale w momencie, gdy była już matką szóstki dzieci. I to właśnie doświadczenie macierzyństwa i obserwacja bawiących się pociech była inspiracją do jej pierwszych utworów adresowanych do najmłodszych czytelników. O słynnym zuchu usłyszeli oni po raz pierwszy w 1895 roku dzięki opublikowaniu tomika wierszy dla dzieci „Szczęśliwy światek”, którego pierwodruk znajduje się również w Ossolineum.

MAJ

13 maja 2020 (środa), godz. 11.30

Wszystkie wcielenia Pana Twardowskiego – od zabytkowych miedziorytów po współczesny komiks

Przeglądając kolejne ilustrowane wydania „Pani Twardowskiej” opublikowanej po raz pierwszy w 1822 roku w debiutanckim tomiku „Poezji” Adam Mickiewicza, zaglądamy tak naprawdę do świata kultury szlacheckiej! I mimo, że to kobieta jest tytułową bohaterką, kolejni ilustratorzy zdecydowanie więcej uwagi poświęcili wyglądowi staropolskich panów. Może dlatego, że Pani Twardowska pojawia się dopiero w ostatnich zdaniach ballady. Jakież to jednak jest wejście!

CZERWIEC

17 czerwca 2020 (środa), godz. 11.30

Chodzi, chodzi Baj po ścianie – bardzo kolorowe kołysanki

Bohaterami spotkania będą dwa wydania tego samego zbioru ludowych kołysanek i wierszy stylizowanych na kołysanki, które ukazały się w odstępie 24 lat. Te same teksty polskich poetów zilustrowane przez dwóch wybitnych artystów: Janusza Grabiańskiego i Zbigniewa Rychlickiego. Zajrzymy do obu wydań i damy się ponieść malarskim interpretacjom kołysanek autorstwa Kazimiery Iłłakowiczówny, Józefa Czechowicza, Ewy Szelburg-Zarębiny i Janiny Porazińskiej. I być może okaże się, że teksty ich wierszy rozbrzmiewają wieczorami w niejednym dziecięcym pokoju.

 

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Na tropie strat wojennych numizmatyki ossolińskiej – wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”

13 lutego 2020 (czwartek) o godz. 18:00 zapraszamy na kolejną odsłonę cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Dr Adam Degler i Robert Forysiak-Wójciński z Działu Numizmatycznego Muzeum Książąt Lubomirskich wygłoszą wykład pn. „Na tropie strat wojennych numizmatyki ossolińskiej”.

Przedwojenny zbiór numizmatyczny Muzeum Książąt Lubomirskich według opinii współczesnych był jednym z najlepszych w Polsce. Składał się z monet i medali, podzielony na zabytki polskie, obce i antyczne, a jego trzon tworzyły zbiory fundacyjne księcia Henryka Lubomirskiego i hrabiego Józefa Maksymilian Ossolińskiego. Rozporządzenia okupacyjnych władz sowieckich położyły kres istnieniu Muzeum Lubomirskich w 1940 roku; numizmaty miały zostać przekazane na własność Lwowskiemu Muzeum Historycznemu. Dzięki umyślnemu, jak się wydaje, postępowaniu, przekazywanie zbioru znacznie rozciągnęło się w czasie i szczęśliwie zostało przerwane w połowie na skutek wybuchu wojny między Związkiem Radzieckim i Niemcami. Najcenniejsza części kolekcji pozostała przy Bibliotece, w 1944 roku zaś przetransportowana została z książkami najpierw do Krakowa, następnie do Zagrodna na Dolnym Śląsku, gdzie została odnaleziona latem 1945 roku przez polską ekipę bibliotekarzy. Numizmaty te stały się na nowo własnością Ossolineum przywróconego do życia w nowej, wrocławskiej siedzibie. Do tej pory panowało przekonanie, że jedynym właścicielem rozdartej, brakującej części jest Lwowskie Muzeum, lecz najnowsze badania wykazały, że kolekcja, która została wywieziona ze Lwowa w 1944 roku, była większa niż ta odnaleziona po wojnie w Zagrodnie. Przesłanką do tego wniosku stały się nigdy wcześniej niebadane archiwalia, jak i rozwiązanie znanych, ale zagadkowych, w pewnym sensie zaszyfrowanych zapisek dotyczących pamiętnego transportu z 1944 roku. Podążając tropem strat wojennych numizmatyki ossolińskiej, skierujemy naszą uwagę nie tylko na Lwów i Wrocław, ale i Warszawę, Kraków, Zagrodno koło Złotoryi, a nawet Kępno. Sięgniemy nie tylko do Spisów Gębarowicza – bezcennego źródła wiadomości o parcelacji ossolińskich zbiorów numizmatycznych przez sowieckiego okupanta we Lwowie, ale i do dawnych ksiąg inwentarzowych i wielu innych materiałów archiwalnych. Niektóre pozwoliły już zweryfikować dawne hipotezy i postawić nowe, inne wymagały pracy nie tylko przypominającej pracę detektywa, ale i pracownika komórki deszyfrażu. Pod ciągami różnych numerów i oznaczeń ukryte były przez dziesięciolecia przed badaczami informacji o kluczowym znaczeniu dla badania strat wojennych numizmatyki ossolińskiej. Ich rozszyfrowanie wymagało wiedzy o zbiorach przedwojennych, losach stałej wystawy numizmatycznej w latach 1928-1939 i doskonałej orientacji w sprawach archiwalnych.

Efekty tego dochodzenia, wciąż cząstkowe, ale wskazujące kierunek, w których powinny iść dalsze badania, będziemy mieli okazję poznać na wykładzie. Na razie wszystko wskazuje, że zaginiony, a co ważne – cenny fragment kolekcji numizmatycznej należy uznać na stratę wojenną, a więc za zabytek formalnie możliwy do odzyskania. Referenci pragną przybliżyć nowy stan badań nad utraconą częścią zbioru, rozważając perspektywy odzyskania cennych monet i medali.

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Możliwość komentowania Na tropie strat wojennych numizmatyki ossolińskiej – wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” została wyłączona

Wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”

9 stycznia 2020 (czwartek) o godz. 18:00 zapraszamy na kolejną odsłonę cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Joanna Błoch z Działu Sztuki Muzeum Książąt Lubomirskich wygłosi wykład pn. „Tabakierki z Muzeum Książąt Lubomirskich – zbiory rzemiosła w kolekcji Ossolineum”.

Tabakiera ze zbiorów ZNiO

Kolekcja tabakierek z Muzeum Lubomirskich była jedną z najwcześniejszych tego rodzaju kolekcji w polskich zbiorach muzealnych – publicznych. Pierwsze dary tabakierek pojawiły się już przed rokiem 1870 czyli datą otwarcia muzeum dla zwiedzających. Najbardziej znaczący był dar hrabiego Antoniego Humnickiego z 24 lipca 1843 roku obejmujący 112 tabakierek. Obecnie cała kolekcja tabakierek Muzeum Lubomirskich pozostała we Lwowie w Muzeum Historycznym oraz Muzeum Przemysłu i Rzemiosła Artystycznego. Dzięki dawnej dokumentacji muzealnej, niektóre z obiektów udało się zidentyfikować, inne dopiero czekają na odkrycie. Niestety tylko na niektórych przedmiotach zachowały się numery inwentarzowe, dla pozostałych księgi wpływów obecnych właścicieli określają ich pochodzenie bardzo ogólnie jako „Zbiór Lubomirskich”, w którym to może znajdować się również własność prywatna rodziny Lubomirskich lub też inne depozyty wojenne.

W czasie wykładu postaram się przybliżyć słuchaczom dzieje tabakiery od strony historycznej i artystycznej oraz przedstawić wszystkie materiały, jakie dotychczas udało się nam zgromadzić na temat przedwojennej kolekcji tabakierek Muzeum Lubomirskich.

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” została wyłączona

Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 12.12.2019

12.12.2019 o godz. 18:00 zapraszamy do Refektarza Ossolineum na kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Tym razem proponujemy opowieść o zakupionej w zeszłym roku kolekcji rękopisów Henryk Sienkiewicza. Szczegóły ossolińskiego zbioru w podczas prelekcji pt. „Sienkiewicz nieznany? Nowa kolekcja sienkiewiczianów w zbiorach rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.” przedstawią dr Agata Janiak oraz Hanna Kulesza z Działu Rękopisów ZNiO.

Początki ossolińskiej kolekcji rękopisów Henryka Sienkiewicza sięgają lat przed I wojną światową, kiedy do zbiorów przybył autograf Potopu. Stopniowo Ossolineum stało się instytucją posiadającą najcenniejszy i stale powiększany zbiór manuskryptów noblisty. Na początku XXI wieku nabyto kolejne karty autografów i korespondencję. Natomiast w roku 2018 przybył fragment archiwum, przechowywany dotąd przez rodzinę pisarza, którego szczególnie cenną częścią są osobiste dokumenty i ponad 300 listów. Są to głównie listy Henryka Sienkiewicza z lat 1881-1915 do rodziny  (zwłaszcza do trzeciej żony, Marii z Babskich), do przyjaciół (m.in. Karola Potkańskiego, Stanisława Witkiewicza, Karola Benniego) a także listy przesłane Henrykowi Sienkiewiczowi przez różne osoby i instytucje, dotyczące m.in. jego działalności patriotycznej (m.in. odpowiedzi na ankietę „Prusy i Polska”). Nie brakuje też rękopisów literackich, a nawet rysunków i drobnych rodzinnych pamiątek.

Zbiór ten niewątpliwie wzbogaci wiedzę o pisarzu, jego warsztacie literackim i biografii. Zawiera wiele informacji o podróżach Sienkiewicza, jego życiu rodzinnym i towarzyskim, stanie zdrowia, poglądach i planach literackich, a korespondencja rodzinna sięgająca połowy XIX w. odsłoni być może tajemnice jego przodków.

Wstęp wolny!

fot. Andrzej Solnica

 

fot. Andrzej Solnica

fot. Andrzej Solnica

 

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 12.12.2019 została wyłączona

Wykład w dn. 15.11.2019 – odwołany!

Z przykrością informujemy, że prof. Peter Heather z King’s College London z przyczyn osobistych odwołał swój przyjazd do Wrocławia. Tym samym, otwarty wykład naukowy w dn. 15 listopada 2019  (piątek) o godz. 14:30 nie odbędzie się. W imieniu Pana Profesora przepraszamy wszystkich Państwa i liczymy, że w przyszłym roku Pan Profesor odwiedzi nas we Wrocławiu i podzieli się z Państwem swoją szeroką wiedzą.

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Wykład w dn. 15.11.2019 – odwołany! została wyłączona

Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 14.11.2019

14.11.2019 o godz. 18:00 zapraszamy do Refektarza Ossolineum na kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Tym razem proponujemy interesujące zagadnienia związane z filmem, które podczas prelekcji pt. „Mistrzowie kina amerykańskiego – mistrzowie plakatu polskiego” przedstawi dr Liliana Nawrot-Łakomiec z Działu Dokumentów Życia Społecznego ZNiO.

W latach 60/80 XX wieku film był jedną z nielicznych form sztuki, która przenikała do Polski z Zachodu. Filmy amerykańskie z szerokim obszarem tematycznym fascynowały odmiennością, specyficznymi ujęciami zagadnień, scenerią, muzyką. W czasach, kiedy nie było internetu, a telewizja miała najwyżej dwa kanały, jedyną graficzną informacją opowiadającą o filmie był plakat.

Polscy mistrzowie plakatu, pomimo trudnego społecznie i politycznie dla Polski czasu, zdecydowali się w swoich pracach zmierzyć z przesłaniami filmowymi amerykańskich twórców. Nie mieli jednak do dyspozycji wzorców innych plakatów, czy też recenzji. Artyści tworzyli prawie bez świadomości, że tworzą nową jakość, która niedługo stanie się znana nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Były to początki artystycznego fenomenu nazwanego Polską Szkołą Plakatu, która stała inspiracją dla wielu późniejszych twórców.

W Dziale Dokumentów Życia Społecznego ZNiO zostało zgromadzonych wiele cennych plakatów polskich mistrzów, takich jak Jakub Erol, Andrzej Pągowski, Waldemar Świerzy, czy Edward Lutczyn. Dokonano wyboru plakatów najbardziej reprezentatywnych dla kina amerykańskiego, które jednocześnie pokazują różnorodność stylów przedstawiania i interpretacji polskich mistrzów plakatu.

dr Liliana Nawrot-Łakomiec – Dział Dokumentów Życia Społecznego ZNiO

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Możliwość komentowania Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 14.11.2019 została wyłączona

Wykład Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów

W ramach cyklu otwartych wykładów dla dorosłych, skierowanych przede wszystkim do seniorów, Ossolińskie spotkania z kulturą, już 12 listopada o godz. 12:00 w Refektarzu Ossolineum odbędzie się prelekcja Teresy Sokół z Działu Edukacji ZNiO pt.  Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów.
Będzie to świetna okazja do poznania artystycznej kolekcji Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Fundator Ossolineum, który gromadził przede wszystkim książki, posiadał w swych zbiorach też płótna i numizmaty. Obrazy, choć nie miał ich wiele, tworzyły galerię znamienitych przodków przydających chwały rodowi Ossolińskich. Numizmatyczny zbiór hrabiego zalicza się natomiast do ważniejszych polskich kolekcji tego rodzaju, powstałych w czasach jemu współczesnych.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Możliwość komentowania Wykład Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów została wyłączona

Wystawa planszowa „Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019” – dostępność na licencji Creative Commons

Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019

wystawa planszowa

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2019”.

Niniejszy materiał dostępny na licencji Creative Commons.

Biblioteka Narodowa to najstarsza i najbardziej rozpoznawalna polska seria wydawnicza. Istnieje nieprzerwanie od 1919 roku, kiedy do życia powołali ją profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego i zespół Krakowskiej Spółki Wydawniczej. Od 1933 właścicielem serii jest Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Pomimo tragicznych lat drugiej wojny światowej i trudnego czasu transformacji po 1989 w serii przybywają kolejne tomy w charakterystycznych białych okładkach z secesyjnym wieńcem. Dziś Biblioteka Narodowa to ponad sześćset tomów najcelniejszych utworów literatury polskiej i światowej we wzorowych, fachowych, a zarazem przystępnych opracowaniach, które wyszły spod piór najlepszych polskich literaturoznawców.

Równoległa ekspozycja wystaw odbywa się:

  • w Ogrodzie Barokowym we Wrocławiu, pl. Nankiera 17a w terminie 1-31.10.2019
  • przy ul. Oławskiej we Wrocławiu w terminie 4-17.11.2019
  • w Holu Głównym Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie przy ul. Krupniczej 33 w terminie 17.10-29.11.2019

Autorzy wystawy– dr Marta Pękalska, dr Grzegorz Polak
Opieka naukowa– prof. Stanisław Bereś
Projekt graficzny– ArtMachina Renata Makuszak-Krzyżaniak
Tłumaczenie– Biuro Tłumaczeń WELT

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wykorzystane materiały ilustracyjne pochodzą ze zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i Muzeum Książąt Lubomirskich w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.

———————————————————————————————————-

 Calculated for the Long-Run. The Jubilee of National Library Series 1919–2019

Panel exhibition

Subsidised from the funds of the Polish History Museum in Warsaw as a part of “Patriotism of Tomorrow 2019” programme

Material available under Creative Commons licence.

The National Library is the oldest and most recognisable Polish book series. It has been running continuously since 1919, when it was created by professors of the Jagiellonian University and the staff of Kraków Publishing Company. Since 1933, the series has been owned by the Ossoliński National Institute. Despite the tragic years of the Second World War and the difficult period of transformation after 1989, further volumes in characteristic white covers with an Art Nouveau wreath are still being published within the series. Today, the National Library contains over 600 volumes of the most eminent works of literature, both Polish and foreign, with exemplary, professional but comprehensible studies by the best Polish literary scholars.

In parallel, the exhibition takes place:

  • Baroque Garden, pl. Nankiera 17a, Wrocław; 1–30 September 2019
  • Oławska, Wrocław; 4–17 November 2019
  • Auditorium Maximum of Jagiellonian University, ul. Krupnicza 33, Kraków

Curators – dr Marta Pękalska, dr Grzegorz Polak
Under scientifi c guidance of – prof. Stanisław Bereś
Graphic design – ArtMachina Renata Makuszak-Krzyżaniak
Translation – Biuro Tłumaczeń WELT

Unless indicated otherwise, all the illustrative materials used come from the collections of the Ossoliński National Institute and the Museum of Princes Lubomirski at the Ossoliński National Institute.

Opublikowano Zbiory | Możliwość komentowania Wystawa planszowa „Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019” – dostępność na licencji Creative Commons została wyłączona

Otwarty wykład naukowy prof. Petera Heathera z King’s College London

Zakład Narodowy im. Ossolińskich zaprasza na  otwarty wykład naukowy, który 15 listopada 2019  (piątek) o godz. 14:30, wygłosi prof. Peter Heather z King’s College London. Wykład, w języku angielskim, pt. „Why is everyone so afraid of migration?” („Dlaczego każdy tak obawia się migracji?”), odbędzie się w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich, Sala Konferencyjna, pl. Nankiera 17. Moderatorem spotkania będzie dr Adam Degler z Działu Numizmatycznego Muzeum Książąt Lubomirskich ZNiO.

Po wykładzie, o godz. 16.30 zapraszamy na oprowadzenie po wystawie „Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły” w  Muzeum Archeologicznym (Arsenał Miejski), które poprowadzi prof. dr hab. Aleksander Bursche.

Peter Heather, ur. 8 czerwca 1960 r. w Irlandii Płn., profesor historii średniowiecznej w King’s College w Londynie od 2008 r. Edukację na poziomie średnim odebrał w Maidstone Grammar School, a pracę magisterską i doktorską obronił w New College Oxford. Karierę uniwersytecką rozpoczął w Univeristy College London, następnie zatrudniony w Yale University i Worcester College w Oxfordzie (do 2007 r.). Zainteresowania naukowe profesora Heathera w King’s College skupiają się na zagadnieniach związanych z późnym Cesarstwem Rzymskim – upadkiem Cesarstwa na Zachodzie i transformacją systemu prawnego oraz powstaniem państw sukcesyjnych na gruzach zachodniego Imperium. Wiążą się one z problematyką migracji w I tysiącleciu po Chr. przedstawioną w wyjątkowo przenikliwy sposób w swoistej trylogii naukowej, z którą polski Czytelnik może się zapoznać dzięki tłumaczeniom wydanym przez Wydawnictwo REBIS: „Upadek Cesarstwa Rzymskiego”, „Imperia i barbarzyńcy: migracje i narodziny Europy”, „Odrodzenie Rzymu. Cesarze i papieże: bój o władzę nad chrześcijaństwem”. Są to bez wątpienia bestsellery w gatunku rozpraw naukowych o tematyce historycznej. Spośród wielu wystąpień publicznych wymieńmy tylko kilka, które dobrze oddają kierunki zainteresowań profesora Heathera: „Habemus Papam: The Rise of the Papacy” (Einstein Forum, 2012), „Changing Views of the Fall of Rome” (Europe College of Liberal Arts w Berlinie, 2011), “State Formation in Barbarian Europe of the First Millennium AD” (konferencja “The First Russian State” w Russian Institute of World History, 2012). O tym, że nieobce są Profesorowi tematy związane z Europą Środkową w czasach starożytnych świadczą też publikacje, takie jak: „Migration in Late Antiquity” w tomie „Migration and the History of Poland”, „The Huns and Barbarian Europe” w tomie „The Cambridge Companion to the Age of Attila” (2015).

Swoją wiedzę na temat procesów i mechanizmów prowadzących do migracji stara się też wykorzystać, aby zabrać głos w dyskusji o problemach współczesności. Publikował ostatnio w Journal of Refugee Studies (tekst pt. „Refugees and the Roman Empire”, 2017), czy też w wydawnictwie zbiorowym “Migration and Integration” (tekst pt. “Migration and the Roman Empire”, 2017).

Wykład Profesora Heathera zatytułowany „Dlaczego każdy tak obawia się migracji?” zostanie wygłoszony w mieście, w którym 70 lat temu dokonała się – na skutek wielkiej migracji – całkowita wymiana ludności, w murach instytucji, której zbiory wędrowały – podobnie jak ludzie – z Kresów na Ziemie Zachodnie.

 

Złota zawieszka z Pszczewa (woj. lubuskie) z okresu wędrówek ludów.
Depozyt Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu

Srebrne, pozłacane zapinki paradne ze Świelina, pow. koszaliński, woj. zachodniopomorskie, V w. po Chr. – eksponat na wystawie „Barbarzyńskie tsunami”. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły” w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu.

Wykład w języku angielskim – wstęp wolny

Wydarzenie odbywa się w ramach programu Visiting Professors, finanswanego ze środków Gminy Wrocław – fundusz Scientiae Wratislavienses.

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Otwarty wykład naukowy prof. Petera Heathera z King’s College London została wyłączona

100-lecie serii Biblioteka Narodowa – Konferencja

KONFERENCJA NAUKOWA Z OKAZJI JUBILEUSZU
100- LECIA SERII BIBLIOTEKA NARODOWA

23.10.2019 (środa), godz. 10:00 – 20:00

Aula im. M. Gębarowicza, Ossolineum (ul. Szewska 37)

Program Konferencji:

 

Debata I godz. 10:00-12:00

Arcydzieła średniowiecza, renesansu, baroku  i oświecenia

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Andrzej Borowski
Prof. Tomasz Chachulski
Prof. Radosław Grześkowiak
Prof. Katarzyna Meller

Prof. Marcin Cieński – prowadzący

 

Debata II godz. 12:15-14:15

Arcydzieła romantyzmu, pozytywizmu, Młodej Polski

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Grażyna Borkowska
Prof. Jerzy Fiećko
Prof. Ewa Paczoska
Prof. Wiesław Rzońca

Prof. Zbigniew Przychodniak – prowadzący

 

Debata III godz. 15:30 – 17:45

Arcydzieła literatury XX-XXI wieku

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Jerzy Bralczyk
Prof. Stefan Chwin
Prof. Jerzy Jarzębski
Adam Pomorski

Prof. Ryszard Nycz – prowadzący

 

Debata IV godz. 18.00–20.00

Arcydzieła w życiu i praktyce pisarzy

 

Uczestnicy debaty:
Eustachy Rylski
Tomasz Różycki
Ryszard Krynicki
Marek Krajewski

Prof. Stanisław Bereś – prowadzący

Wstęp Wolny

O Konferencji:

Konferencja „Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł” to przedsięwzięcie mające na celu upowszechnienie wiedzy na temat wybitnych osiągnięć polskich pisarzy i literaturoznawców, w dużej części autorów serii Biblioteka Narodowa, która w roku 2019 obchodzi swoje 100-lecie. Konferencja poświęcona będzie dziełom najwyższej wartości i umożliwi wgląd w historię badań nad arcydziełami. Ponadto ujawni mechanizmy naukowego rozumowania, odsłaniając tajniki literaturoznawczego warsztatu oraz wiedzę o kryteriach, jakimi posługujemy się przy kategoryzowaniu arcydzieł. Jak wiemy, nie są one obiektywne i precyzyjne, a problematyka oceny wartości literatury stanowi nie lada wyzwanie.

Status arcydzieł literatury polskiej przysługuje niewielkiej liczbie utworów literackich, której nie da się określić nawet w przybliżeniu, ponieważ dyskusje na temat konturów kanonu historycznoliterackiego trwają od wieków, podobnie jak spory o kryteria, jakimi kierujemy się nadając im to zaszczytne miano. Choć spoglądając na serię Biblioteki Narodowej, która jest unikalną na miarę europejską próbą wyodrębnienia takiego kanonu zarówno dla rodzimego, jak i obcojęzycznego piśmiennictwa, można by sądzić, że po stu latach jej funkcjonowania liczby i tytuły pozycji wydanych w serii I, zawierającej dzieła polskich pisarzy (330), i w serii II, gromadzącej wybitne utwory pisarzy zagranicznych (262), odzwierciedlają stan odpowiadający przekonaniom i wiedzy literaturoznawców. Niestety, tak nie jest, bo historycy literatury wciąż upominają się o kolejne niewydane utwory, a co do wydanych już dzieł wyrażają wątpliwości, sugerując, że je w swoim czasie przeceniono.

„Biblioteka Narodowa wydaje arcydzieła, których znajomość niezbędna jest dla zrozumienia dziejów piękna i myśli ogólnoludzkiej” – czytamy w Deklaracji serii, przypominanej w każdym jej tomie. To zdanie budzi zaufanie, ale gdy przychodzi do ustalenia zamkniętej listy takich tekstów, zaczynają się kłopoty. Faktem jest, że status arcydzieł nie przysługiwał im od zawsze, że nieraz toczono o nie zażarte spory, które nie wygasały przez dziesięciolecia. Co gorzej, usadowione już – wydawałoby się bezpiecznie – na parnasie, niejednokrotnie targane są rękami, które próbują je z niego strącić. Im bliżej współczesności, tym wątpliwości co do nowych kandydatur jest więcej.

Dlaczego warto dyskutować o arcydziełach? Przede wszystkim dlatego, że są największymi skarbami naszej kultury, zarówno narodowej, jak i światowej; po drugie dlatego, że ich pozycja nie została nigdzie zadekretowana ani ustalona raz na zawsze, że w każdym momencie może być podważona, więc spory o ich pozycje będą wciąż aktualne; po trzecie dlatego, że każda epoka i jej badacze odkrywają nowe rzeczy i dołączają je do istniejącego korpusu wiedzy, powoli przekształcając go i nadając mu nowy kształt; po czwarte dlatego, że kryteria oceny się zmieniają wraz z pojawianiem się nowych książek, koncepcji naukowych, filozoficznych trendów oraz ruchów umysłowych, a to oznacza, że kanon nie spoczywa na stabilnym gruncie; po piąte wreszcie dlatego, że za pozycją składających się nań arcydzieł stoi nie tylko geniusz i talent ich autorów, ale również ich wnikliwych i niestrudzonych interpretatorów. Dlatego celem szczegółowym konferencji jest upowszechnienie dyskusji na temat natury kryteriów i poszukiwania odpowiedzi na pytania: Czy kryteria wyodrębniania arcydzieł i określania ich pozycji w kanonie maja charakter ponadczasowy czy partykularny? Od czego zależą i jak się zmieniają?

Redakcja serii Biblioteki Narodowej Zakładu Narodowego im Ossolińskich we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim proponują kilkunastu wybitnym badaczom literatury i języka polskiego udział w debacie nad wielkimi dziełami, które stały się ich naukową lub edytorską przygodą życia. W IV panelu spotkają się pisarze kilku pokoleń o znaczącej pozycji. Celem organizatorów jest uwzględnienie w debacie arcydzieł, które zostały wydane w narodowej serii, albo na taki moment dopiero czekają, ale otwarci też są na pozycje inne, szczególnie cenne dla zaproszonych badaczy.

Debaty nad arcydziełami (polskiej lub światowej literatury) toczyć się będą w czterech panelach, których kolejność odzwierciedla historyczny układ epok oraz specjalność uczestników. W panelach dyskutować będą zarówno historycy i teoretycy literatury, jak i językoznawcy, ale także pisarze, dla których dzieła wybitne są źródłem stałego praktycznego odniesienia artystycznego. Organizatorzy liczą na to, że tak wyjątkowa okazja jak 100-lecie serii Biblioteki Narodowej, na której wychowały się pokolenia Polaków, pozwoli ujrzeć przy dyskusyjnym stole najwybitniejszych naukowców i twórców. Istnieją dzieła, które dla badaczy są wyzwaniami lub zagadkami na całe życie, pozostając źródłem nigdy niezaspokojonej ciekawości. Wielu z nich po ich naukowym opracowaniu, wydaniu drukiem lub stworzeniu monografii nadal śledzi, co się wokół nich dzieje, co piszą o nich kolejni badacze oraz co na ich temat zostało odkopane w archiwach lub wydrukowane w publikacjach innych literaturoznawców.

  

 „Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł”.  Konferencja z okazji jubileuszu 100- lecia serii Biblioteka Narodowa – zadanie finansowane w ramach umowy 803/P/DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania 100-lecie serii Biblioteka Narodowa – Konferencja została wyłączona