Archiwum autora: Agnieszka Topolska

Wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”

9 stycznia 2020 (czwartek) o godz. 18:00 zapraszamy na kolejną odsłonę cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Joanna Błoch z Działu Sztuki Muzeum Książąt Lubomirskich wygłosi wykład pn. „Tabakierki z Muzeum Książąt Lubomirskich – zbiory rzemiosła w kolekcji Ossolineum”.

Tabakiera ze zbiorów ZNiO

Kolekcja tabakierek z Muzeum Lubomirskich była jedną z najwcześniejszych tego rodzaju kolekcji w polskich zbiorach muzealnych – publicznych. Pierwsze dary tabakierek pojawiły się już przed rokiem 1870 czyli datą otwarcia muzeum dla zwiedzających. Najbardziej znaczący był dar hrabiego Antoniego Humnickiego z 24 lipca 1843 roku obejmujący 112 tabakierek. Obecnie cała kolekcja tabakierek Muzeum Lubomirskich pozostała we Lwowie w Muzeum Historycznym oraz Muzeum Przemysłu i Rzemiosła Artystycznego. Dzięki dawnej dokumentacji muzealnej, niektóre z obiektów udało się zidentyfikować, inne dopiero czekają na odkrycie. Niestety tylko na niektórych przedmiotach zachowały się numery inwentarzowe, dla pozostałych księgi wpływów obecnych właścicieli określają ich pochodzenie bardzo ogólnie jako „Zbiór Lubomirskich”, w którym to może znajdować się również własność prywatna rodziny Lubomirskich lub też inne depozyty wojenne.

W czasie wykładu postaram się przybliżyć słuchaczom dzieje tabakiery od strony historycznej i artystycznej oraz przedstawić wszystkie materiały, jakie dotychczas udało się nam zgromadzić na temat przedwojennej kolekcji tabakierek Muzeum Lubomirskich.

 

Opublikowano Aktualności | Skomentuj

Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 12.12.2019

12.12.2019 o godz. 18:00 zapraszamy do Refektarza Ossolineum na kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Tym razem proponujemy opowieść o zakupionej w zeszłym roku kolekcji rękopisów Henryk Sienkiewicza. Szczegóły ossolińskiego zbioru w podczas prelekcji pt. „Sienkiewicz nieznany? Nowa kolekcja sienkiewiczianów w zbiorach rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.” przedstawią dr Agata Janiak oraz Hanna Kulesza z Działu Rękopisów ZNiO.

Początki ossolińskiej kolekcji rękopisów Henryka Sienkiewicza sięgają lat przed I wojną światową, kiedy do zbiorów przybył autograf Potopu. Stopniowo Ossolineum stało się instytucją posiadającą najcenniejszy i stale powiększany zbiór manuskryptów noblisty. Na początku XXI wieku nabyto kolejne karty autografów i korespondencję. Natomiast w roku 2018 przybył fragment archiwum, przechowywany dotąd przez rodzinę pisarza, którego szczególnie cenną częścią są osobiste dokumenty i ponad 300 listów. Są to głównie listy Henryka Sienkiewicza z lat 1881-1915 do rodziny  (zwłaszcza do trzeciej żony, Marii z Babskich), do przyjaciół (m.in. Karola Potkańskiego, Stanisława Witkiewicza, Karola Benniego) a także listy przesłane Henrykowi Sienkiewiczowi przez różne osoby i instytucje, dotyczące m.in. jego działalności patriotycznej (m.in. odpowiedzi na ankietę „Prusy i Polska”). Nie brakuje też rękopisów literackich, a nawet rysunków i drobnych rodzinnych pamiątek.

Zbiór ten niewątpliwie wzbogaci wiedzę o pisarzu, jego warsztacie literackim i biografii. Zawiera wiele informacji o podróżach Sienkiewicza, jego życiu rodzinnym i towarzyskim, stanie zdrowia, poglądach i planach literackich, a korespondencja rodzinna sięgająca połowy XIX w. odsłoni być może tajemnice jego przodków.

Wstęp wolny!

fot. Andrzej Solnica

 

fot. Andrzej Solnica

fot. Andrzej Solnica

 

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności | Skomentuj

Wykład w dn. 15.11.2019 – odwołany!

Z przykrością informujemy, że prof. Peter Heather z King’s College London z przyczyn osobistych odwołał swój przyjazd do Wrocławia. Tym samym, otwarty wykład naukowy w dn. 15 listopada 2019  (piątek) o godz. 14:30 nie odbędzie się. W imieniu Pana Profesora przepraszamy wszystkich Państwa i liczymy, że w przyszłym roku Pan Profesor odwiedzi nas we Wrocławiu i podzieli się z Państwem swoją szeroką wiedzą.

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Wykład w dn. 15.11.2019 – odwołany! została wyłączona

Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 14.11.2019

14.11.2019 o godz. 18:00 zapraszamy do Refektarza Ossolineum na kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia”. Tym razem proponujemy interesujące zagadnienia związane z filmem, które podczas prelekcji pt. „Mistrzowie kina amerykańskiego – mistrzowie plakatu polskiego” przedstawi dr Liliana Nawrot-Łakomiec z Działu Dokumentów Życia Społecznego ZNiO.

W latach 60/80 XX wieku film był jedną z nielicznych form sztuki, która przenikała do Polski z Zachodu. Filmy amerykańskie z szerokim obszarem tematycznym fascynowały odmiennością, specyficznymi ujęciami zagadnień, scenerią, muzyką. W czasach, kiedy nie było internetu, a telewizja miała najwyżej dwa kanały, jedyną graficzną informacją opowiadającą o filmie był plakat.

Polscy mistrzowie plakatu, pomimo trudnego społecznie i politycznie dla Polski czasu, zdecydowali się w swoich pracach zmierzyć z przesłaniami filmowymi amerykańskich twórców. Nie mieli jednak do dyspozycji wzorców innych plakatów, czy też recenzji. Artyści tworzyli prawie bez świadomości, że tworzą nową jakość, która niedługo stanie się znana nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Były to początki artystycznego fenomenu nazwanego Polską Szkołą Plakatu, która stała inspiracją dla wielu późniejszych twórców.

W Dziale Dokumentów Życia Społecznego ZNiO zostało zgromadzonych wiele cennych plakatów polskich mistrzów, takich jak Jakub Erol, Andrzej Pągowski, Waldemar Świerzy, czy Edward Lutczyn. Dokonano wyboru plakatów najbardziej reprezentatywnych dla kina amerykańskiego, które jednocześnie pokazują różnorodność stylów przedstawiania i interpretacji polskich mistrzów plakatu.

dr Liliana Nawrot-Łakomiec – Dział Dokumentów Życia Społecznego ZNiO

 

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Możliwość komentowania Kolejny wykład z cyklu „Z Ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia” – 14.11.2019 została wyłączona

Wykład Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów

W ramach cyklu otwartych wykładów dla dorosłych, skierowanych przede wszystkim do seniorów, Ossolińskie spotkania z kulturą, już 12 listopada o godz. 12:00 w Refektarzu Ossolineum odbędzie się prelekcja Teresy Sokół z Działu Edukacji ZNiO pt.  Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów.
Będzie to świetna okazja do poznania artystycznej kolekcji Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Fundator Ossolineum, który gromadził przede wszystkim książki, posiadał w swych zbiorach też płótna i numizmaty. Obrazy, choć nie miał ich wiele, tworzyły galerię znamienitych przodków przydających chwały rodowi Ossolińskich. Numizmatyczny zbiór hrabiego zalicza się natomiast do ważniejszych polskich kolekcji tego rodzaju, powstałych w czasach jemu współczesnych.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Możliwość komentowania Wykład Antenaci i złote monety – hrabiowska kolekcja obrazów i numizmatów została wyłączona

Wystawa planszowa „Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019” – dostępność na licencji Creative Commons

Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019

wystawa planszowa

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2019”.

Niniejszy materiał dostępny na licencji Creative Commons.

Biblioteka Narodowa to najstarsza i najbardziej rozpoznawalna polska seria wydawnicza. Istnieje nieprzerwanie od 1919 roku, kiedy do życia powołali ją profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego i zespół Krakowskiej Spółki Wydawniczej. Od 1933 właścicielem serii jest Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Pomimo tragicznych lat drugiej wojny światowej i trudnego czasu transformacji po 1989 w serii przybywają kolejne tomy w charakterystycznych białych okładkach z secesyjnym wieńcem. Dziś Biblioteka Narodowa to ponad sześćset tomów najcelniejszych utworów literatury polskiej i światowej we wzorowych, fachowych, a zarazem przystępnych opracowaniach, które wyszły spod piór najlepszych polskich literaturoznawców.

Równoległa ekspozycja wystaw odbywa się:

  • w Ogrodzie Barokowym we Wrocławiu, pl. Nankiera 17a w terminie 1-31.10.2019
  • przy ul. Oławskiej we Wrocławiu w terminie 4-17.11.2019
  • w Holu Głównym Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie przy ul. Krupniczej 33 w terminie 17.10-29.11.2019

Autorzy wystawy– dr Marta Pękalska, dr Grzegorz Polak
Opieka naukowa– prof. Stanisław Bereś
Projekt graficzny– ArtMachina Renata Makuszak-Krzyżaniak
Tłumaczenie– Biuro Tłumaczeń WELT

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wykorzystane materiały ilustracyjne pochodzą ze zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i Muzeum Książąt Lubomirskich w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.

———————————————————————————————————-

 Calculated for the Long-Run. The Jubilee of National Library Series 1919–2019

Panel exhibition

Subsidised from the funds of the Polish History Museum in Warsaw as a part of “Patriotism of Tomorrow 2019” programme

Material available under Creative Commons licence.

The National Library is the oldest and most recognisable Polish book series. It has been running continuously since 1919, when it was created by professors of the Jagiellonian University and the staff of Kraków Publishing Company. Since 1933, the series has been owned by the Ossoliński National Institute. Despite the tragic years of the Second World War and the difficult period of transformation after 1989, further volumes in characteristic white covers with an Art Nouveau wreath are still being published within the series. Today, the National Library contains over 600 volumes of the most eminent works of literature, both Polish and foreign, with exemplary, professional but comprehensible studies by the best Polish literary scholars.

In parallel, the exhibition takes place:

  • Baroque Garden, pl. Nankiera 17a, Wrocław; 1–30 September 2019
  • Oławska, Wrocław; 4–17 November 2019
  • Auditorium Maximum of Jagiellonian University, ul. Krupnicza 33, Kraków

Curators – dr Marta Pękalska, dr Grzegorz Polak
Under scientifi c guidance of – prof. Stanisław Bereś
Graphic design – ArtMachina Renata Makuszak-Krzyżaniak
Translation – Biuro Tłumaczeń WELT

Unless indicated otherwise, all the illustrative materials used come from the collections of the Ossoliński National Institute and the Museum of Princes Lubomirski at the Ossoliński National Institute.

Opublikowano Zbiory | Możliwość komentowania Wystawa planszowa „Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019” – dostępność na licencji Creative Commons została wyłączona

Otwarty wykład naukowy prof. Petera Heathera z King’s College London

Zakład Narodowy im. Ossolińskich zaprasza na  otwarty wykład naukowy, który 15 listopada 2019  (piątek) o godz. 14:30, wygłosi prof. Peter Heather z King’s College London. Wykład, w języku angielskim, pt. „Why is everyone so afraid of migration?” („Dlaczego każdy tak obawia się migracji?”), odbędzie się w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich, Sala Konferencyjna, pl. Nankiera 17. Moderatorem spotkania będzie dr Adam Degler z Działu Numizmatycznego Muzeum Książąt Lubomirskich ZNiO.

Po wykładzie, o godz. 16.30 zapraszamy na oprowadzenie po wystawie „Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły” w  Muzeum Archeologicznym (Arsenał Miejski), które poprowadzi prof. dr hab. Aleksander Bursche.

Peter Heather, ur. 8 czerwca 1960 r. w Irlandii Płn., profesor historii średniowiecznej w King’s College w Londynie od 2008 r. Edukację na poziomie średnim odebrał w Maidstone Grammar School, a pracę magisterską i doktorską obronił w New College Oxford. Karierę uniwersytecką rozpoczął w Univeristy College London, następnie zatrudniony w Yale University i Worcester College w Oxfordzie (do 2007 r.). Zainteresowania naukowe profesora Heathera w King’s College skupiają się na zagadnieniach związanych z późnym Cesarstwem Rzymskim – upadkiem Cesarstwa na Zachodzie i transformacją systemu prawnego oraz powstaniem państw sukcesyjnych na gruzach zachodniego Imperium. Wiążą się one z problematyką migracji w I tysiącleciu po Chr. przedstawioną w wyjątkowo przenikliwy sposób w swoistej trylogii naukowej, z którą polski Czytelnik może się zapoznać dzięki tłumaczeniom wydanym przez Wydawnictwo REBIS: „Upadek Cesarstwa Rzymskiego”, „Imperia i barbarzyńcy: migracje i narodziny Europy”, „Odrodzenie Rzymu. Cesarze i papieże: bój o władzę nad chrześcijaństwem”. Są to bez wątpienia bestsellery w gatunku rozpraw naukowych o tematyce historycznej. Spośród wielu wystąpień publicznych wymieńmy tylko kilka, które dobrze oddają kierunki zainteresowań profesora Heathera: „Habemus Papam: The Rise of the Papacy” (Einstein Forum, 2012), „Changing Views of the Fall of Rome” (Europe College of Liberal Arts w Berlinie, 2011), “State Formation in Barbarian Europe of the First Millennium AD” (konferencja “The First Russian State” w Russian Institute of World History, 2012). O tym, że nieobce są Profesorowi tematy związane z Europą Środkową w czasach starożytnych świadczą też publikacje, takie jak: „Migration in Late Antiquity” w tomie „Migration and the History of Poland”, „The Huns and Barbarian Europe” w tomie „The Cambridge Companion to the Age of Attila” (2015).

Swoją wiedzę na temat procesów i mechanizmów prowadzących do migracji stara się też wykorzystać, aby zabrać głos w dyskusji o problemach współczesności. Publikował ostatnio w Journal of Refugee Studies (tekst pt. „Refugees and the Roman Empire”, 2017), czy też w wydawnictwie zbiorowym “Migration and Integration” (tekst pt. “Migration and the Roman Empire”, 2017).

Wykład Profesora Heathera zatytułowany „Dlaczego każdy tak obawia się migracji?” zostanie wygłoszony w mieście, w którym 70 lat temu dokonała się – na skutek wielkiej migracji – całkowita wymiana ludności, w murach instytucji, której zbiory wędrowały – podobnie jak ludzie – z Kresów na Ziemie Zachodnie.

 

Złota zawieszka z Pszczewa (woj. lubuskie) z okresu wędrówek ludów.
Depozyt Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu

Srebrne, pozłacane zapinki paradne ze Świelina, pow. koszaliński, woj. zachodniopomorskie, V w. po Chr. – eksponat na wystawie „Barbarzyńskie tsunami”. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły” w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu.

Wykład w języku angielskim – wstęp wolny

Wydarzenie odbywa się w ramach programu Visiting Professors, finanswanego ze środków Gminy Wrocław – fundusz Scientiae Wratislavienses.

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Otwarty wykład naukowy prof. Petera Heathera z King’s College London została wyłączona

100-lecie serii Biblioteka Narodowa – Konferencja

KONFERENCJA NAUKOWA Z OKAZJI JUBILEUSZU
100- LECIA SERII BIBLIOTEKA NARODOWA

23.10.2019 (środa), godz. 10:00 – 20:00

Aula im. M. Gębarowicza, Ossolineum (ul. Szewska 37)

Program Konferencji:

 

Debata I godz. 10:00-12:00

Arcydzieła średniowiecza, renesansu, baroku  i oświecenia

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Andrzej Borowski
Prof. Tomasz Chachulski
Prof. Radosław Grześkowiak
Prof. Katarzyna Meller

Prof. Marcin Cieński – prowadzący

 

Debata II godz. 12:15-14:15

Arcydzieła romantyzmu, pozytywizmu, Młodej Polski

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Grażyna Borkowska
Prof. Jerzy Fiećko
Prof. Ewa Paczoska
Prof. Wiesław Rzońca

Prof. Zbigniew Przychodniak – prowadzący

 

Debata III godz. 15:30 – 17:45

Arcydzieła literatury XX-XXI wieku

 

Uczestnicy debaty:
Prof. Jerzy Bralczyk
Prof. Stefan Chwin
Prof. Jerzy Jarzębski
Adam Pomorski

Prof. Ryszard Nycz – prowadzący

 

Debata IV godz. 18.00–20.00

Arcydzieła w życiu i praktyce pisarzy

 

Uczestnicy debaty:
Eustachy Rylski
Tomasz Różycki
Ryszard Krynicki
Marek Krajewski

Prof. Stanisław Bereś – prowadzący

Wstęp Wolny

O Konferencji:

Konferencja „Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł” to przedsięwzięcie mające na celu upowszechnienie wiedzy na temat wybitnych osiągnięć polskich pisarzy i literaturoznawców, w dużej części autorów serii Biblioteka Narodowa, która w roku 2019 obchodzi swoje 100-lecie. Konferencja poświęcona będzie dziełom najwyższej wartości i umożliwi wgląd w historię badań nad arcydziełami. Ponadto ujawni mechanizmy naukowego rozumowania, odsłaniając tajniki literaturoznawczego warsztatu oraz wiedzę o kryteriach, jakimi posługujemy się przy kategoryzowaniu arcydzieł. Jak wiemy, nie są one obiektywne i precyzyjne, a problematyka oceny wartości literatury stanowi nie lada wyzwanie.

Status arcydzieł literatury polskiej przysługuje niewielkiej liczbie utworów literackich, której nie da się określić nawet w przybliżeniu, ponieważ dyskusje na temat konturów kanonu historycznoliterackiego trwają od wieków, podobnie jak spory o kryteria, jakimi kierujemy się nadając im to zaszczytne miano. Choć spoglądając na serię Biblioteki Narodowej, która jest unikalną na miarę europejską próbą wyodrębnienia takiego kanonu zarówno dla rodzimego, jak i obcojęzycznego piśmiennictwa, można by sądzić, że po stu latach jej funkcjonowania liczby i tytuły pozycji wydanych w serii I, zawierającej dzieła polskich pisarzy (330), i w serii II, gromadzącej wybitne utwory pisarzy zagranicznych (262), odzwierciedlają stan odpowiadający przekonaniom i wiedzy literaturoznawców. Niestety, tak nie jest, bo historycy literatury wciąż upominają się o kolejne niewydane utwory, a co do wydanych już dzieł wyrażają wątpliwości, sugerując, że je w swoim czasie przeceniono.

„Biblioteka Narodowa wydaje arcydzieła, których znajomość niezbędna jest dla zrozumienia dziejów piękna i myśli ogólnoludzkiej” – czytamy w Deklaracji serii, przypominanej w każdym jej tomie. To zdanie budzi zaufanie, ale gdy przychodzi do ustalenia zamkniętej listy takich tekstów, zaczynają się kłopoty. Faktem jest, że status arcydzieł nie przysługiwał im od zawsze, że nieraz toczono o nie zażarte spory, które nie wygasały przez dziesięciolecia. Co gorzej, usadowione już – wydawałoby się bezpiecznie – na parnasie, niejednokrotnie targane są rękami, które próbują je z niego strącić. Im bliżej współczesności, tym wątpliwości co do nowych kandydatur jest więcej.

Dlaczego warto dyskutować o arcydziełach? Przede wszystkim dlatego, że są największymi skarbami naszej kultury, zarówno narodowej, jak i światowej; po drugie dlatego, że ich pozycja nie została nigdzie zadekretowana ani ustalona raz na zawsze, że w każdym momencie może być podważona, więc spory o ich pozycje będą wciąż aktualne; po trzecie dlatego, że każda epoka i jej badacze odkrywają nowe rzeczy i dołączają je do istniejącego korpusu wiedzy, powoli przekształcając go i nadając mu nowy kształt; po czwarte dlatego, że kryteria oceny się zmieniają wraz z pojawianiem się nowych książek, koncepcji naukowych, filozoficznych trendów oraz ruchów umysłowych, a to oznacza, że kanon nie spoczywa na stabilnym gruncie; po piąte wreszcie dlatego, że za pozycją składających się nań arcydzieł stoi nie tylko geniusz i talent ich autorów, ale również ich wnikliwych i niestrudzonych interpretatorów. Dlatego celem szczegółowym konferencji jest upowszechnienie dyskusji na temat natury kryteriów i poszukiwania odpowiedzi na pytania: Czy kryteria wyodrębniania arcydzieł i określania ich pozycji w kanonie maja charakter ponadczasowy czy partykularny? Od czego zależą i jak się zmieniają?

Redakcja serii Biblioteki Narodowej Zakładu Narodowego im Ossolińskich we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim proponują kilkunastu wybitnym badaczom literatury i języka polskiego udział w debacie nad wielkimi dziełami, które stały się ich naukową lub edytorską przygodą życia. W IV panelu spotkają się pisarze kilku pokoleń o znaczącej pozycji. Celem organizatorów jest uwzględnienie w debacie arcydzieł, które zostały wydane w narodowej serii, albo na taki moment dopiero czekają, ale otwarci też są na pozycje inne, szczególnie cenne dla zaproszonych badaczy.

Debaty nad arcydziełami (polskiej lub światowej literatury) toczyć się będą w czterech panelach, których kolejność odzwierciedla historyczny układ epok oraz specjalność uczestników. W panelach dyskutować będą zarówno historycy i teoretycy literatury, jak i językoznawcy, ale także pisarze, dla których dzieła wybitne są źródłem stałego praktycznego odniesienia artystycznego. Organizatorzy liczą na to, że tak wyjątkowa okazja jak 100-lecie serii Biblioteki Narodowej, na której wychowały się pokolenia Polaków, pozwoli ujrzeć przy dyskusyjnym stole najwybitniejszych naukowców i twórców. Istnieją dzieła, które dla badaczy są wyzwaniami lub zagadkami na całe życie, pozostając źródłem nigdy niezaspokojonej ciekawości. Wielu z nich po ich naukowym opracowaniu, wydaniu drukiem lub stworzeniu monografii nadal śledzi, co się wokół nich dzieje, co piszą o nich kolejni badacze oraz co na ich temat zostało odkopane w archiwach lub wydrukowane w publikacjach innych literaturoznawców.

  

 „Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł”.  Konferencja z okazji jubileuszu 100- lecia serii Biblioteka Narodowa – zadanie finansowane w ramach umowy 803/P/DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania 100-lecie serii Biblioteka Narodowa – Konferencja została wyłączona

Stulecie serii Biblioteka Narodowa

W 2019 roku mija sto lat od powstania Biblioteki Narodowej – najstarszej, najcenniejszej i najbardziej znanej serii literackiej w Polsce. Jej koncepcję stworzyli profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdy nasza państwowość dopiero się ważyła. Początkowo seria ukazywała się w Krakowskiej Spółce Wydawniczej, a od 1933 roku aż do dziś wydaje ją Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Jest to jeden z najstarszych tego typu cykli wydawniczych nie tylko w naszym kraju, ale i w Europie (słynna francuska seria Plejada powstała w roku 1931).

Prace nad Biblioteką Narodową nigdy nie zostały przerwane, nawet podczas drugiej wojny światowej. Jej kolejni redaktorzy przekazywali sobie z rąk do rąk to dziedzictwo i dbali, by cykl zachował swoje zasady, rangę oraz literacki i naukowy poziom. Do chwili obecnej w serii ukazało się 605 tomów najcelniejszych utworów literatury polskiej i światowej we wzorowych, fachowych i przystępnych zarazem, opracowaniach, które wyszły spod piór najlepszych polskich literaturoznawców.

Stulecie to właściwy moment, aby spojrzeć całościowo na dorobek serii, zastanowić się nad jej historią, miejscem w kulturze, a także nad fenomenem jej żywotności i popularności.

Powiem bardzo osobiście, że jestem dumna, iż mamy w naszej kulturze coś tak wspaniałego i doniosłego jak Biblioteka Narodowa – pisze w katalogu jubileuszowym Olga Tokarczuk. – I gdyby z jakichś powodów wysyłano mnie na bezludną wyspę, poprosiłabym sprytnie o wszystkie jej publikacje. Miałabym dość lektury do końca życia.

PROGRAM OBCHODÓW JUBILEUSZU 100-LECIA SERII BIBLIOTEKA NARODOWA

 1.

Na daleką metę obliczona. Jubileusz serii Biblioteka Narodowa 1919-2019

wystawa planszowa

Równoległa ekspozycja wystaw odbędzie się:

1) w Ogrodzie Barokowym we Wrocławiu, pl. Nankiera 17a w terminie 1-31.10.2019
2) przy ul. Oławskiej we Wrocławiu w terminie 4-17.11.2019
3) w Pasażu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie przy ul. Dobrej 56/66 w terminie 21.10-18.11.2019
4) w Holu Głównym Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie przy ul. Krupniczej 33 w terminie 17.10-29.11.2019

2.

100 lat serii Biblioteka Narodowa – Gala Jubileuszowa

22.10.2019 (wtorek), godz. 18:00

Oratorium Marianum

wstęp wyłącznie za zaproszeniami

Zapraszamy do zapoznania się z galerią zdjęć z uroczystej Gali

fot. Andrzej Solnica

3.

Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł. Konferencja naukowa z okazji jubileuszu 100- lecia serii Biblioteka Narodowa.

23.10.2019 (środa), godz. 10:00 – 20:00

Aula im. M. Gębarowicza, Ossolinuem (ul. Szewska 37)

Wstęp Wolny

Konferencja „Niezwykłe i powikłane żywoty arcydzieł” to przedsięwzięcie mające na celu upowszechnienie wiedzy na temat wybitnych osiągnięć polskich pisarzy i literaturoznawców, w dużej części autorów serii Biblioteka Narodowa, która w roku 2019 obchodzi swoje 100-lecie. Konferencja poświęcona będzie dziełom najwyższej wartości i umożliwi wgląd w historię badań nad arcydziełami. Ponadto ujawni mechanizmy naukowego rozumowania, odsłaniając tajniki literaturoznawczego warsztatu oraz wiedzę o kryteriach, jakimi posługujemy się przy kategoryzowaniu arcydzieł. Konferencja to debaty nad arcydziełami (polskiej lub światowej literatury). Będą się one toczyć w czterech panelach, których kolejność odzwierciedla historyczny układ epok literackich: średniowiecza, renesansu, baroku i oświecenia, romantyzmu, pozytywizmu, Młodej Polski oraz XX-XXI wieku.

Program Konferencji:

Debata I godz. 10:00-12:00

Arcydzieła średniowiecza, renesansu, baroku  i oświecenia

Uczestnicy debaty:
Prof. Andrzej Borowski
Prof. Tomasz Chachulski
Prof. Radosław Grześkowiak
Prof. Katarzyna Meller

Prof. Marcin Cieński – prowadzący

 

Debata II godz. 12:15-14:15

Arcydzieła romantyzmu, pozytywizmu, Młodej Polski

Uczestnicy debaty:
Prof. Grażyna Borkowska
Prof. Jerzy Fiećko
Prof. Ewa Paczoska
Prof. Wiesław Rzońca

Prof. Zbigniew Przychodniak – prowadzący

 

Debata III godz. 15:30 – 17:45

Arcydzieła literatury XX-XXI wieku

Uczestnicy debaty:
Prof. Jerzy Bralczyk
Prof. Stefan Chwin
Prof. Jerzy Jarzębski
Adam Pomorski

Prof. Ryszard Nycz – prowadzący

 

Debata IV godz. 18.00–20.00

Arcydzieła w życiu i praktyce pisarzy

Uczestnicy debaty:

Eustachy Rylski
Tomasz Różycki
Ryszard Krynicki
Marek Krajewski

Prof. Stanisław Bereś – prowadzący

 

4.

Obchodom towarzyszą publikacje medialne, do których wysłuchania i przeczytania zachęcamy:

Radio Wrocław

Audycje przygotowane przez red. Grzegorza Chojnowskiego. Tematem każdej z nich jest wybrana publikacja z serii Biblioteka Narodowa

17.10, godz. 20:05
Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Wybór dramatów”, wybór i wstęp Jan Błoński, oprac. i przypisy Marian Kwaśny, BN I, 221, wydanie 2., poprawione, 1983

22.10, godz. 20:05
Wisława Szymborska, „Wybór poezji”, wstęp i opracowanie Wojciech Ligęza, BN I, 327, wydanie 1., 2019

29.10, godz. 20:05
Franz Kafka „Wybór prozy”, wstęp i opracowanie Łukasz Musiał, BN II, 263, wydanie 1., 2018

5.11, godz. 20:05
Bruno Schulz, „Opowiadania” – Wybór esejów i listów, oprac. Jerzy Jarzębski, BN I, 264, wydanie 2, przejrzane i uzupełnione, 1998.

Powtórki w Radiu Wrocław Kultura w czwartki o 19:00 i w niedziele
o 12:30.

Specjalny dodatek do „Tygodnika Powszechnego” dotyczący serii Biblioteka Narodowa – do kupienia od 23 października 2019.

 

Dekaracja z pierwszych tomów serii BN

seria Biblioteka Narodowa – kalendarium

 

Opublikowano Aktualności | Możliwość komentowania Stulecie serii Biblioteka Narodowa została wyłączona

Historia Piwnicy Świdnickiej – zdjęcia z wykładu

10 października 2019 odbył się kolejny wykład z cyklu Z ossolińskiej kolekcji. Tajemnice i odkrycia. Nosił on tytuł: Miejsce nie tylko świdnickiego piwa. Historia Piwnicy Świdnickiej w ossolińskich dokumentach życia społecznego. Wykład wygłosiła dr Barbara Otfinowska z Działu Dokumentów Życia Społecznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

Zdj. Katarzyna Podolec

Godnym uwagi miejscem we Wrocławiu, które jeszcze do niedawna, bo do 29 grudnia 2017 roku, tętniło życiem i to nie tylko gastronomicznym, ale i kulturalnym jest Piwnica Świdnicka. Nazwa średniowiecznej piwiarni nie jest przypadkowa. Pochodzi od dolnośląskiego miasta, z którego przywożono jęczmienne piwo. To właśnie w Świdnicy istniały głęboko bijące źródła ze znakomitą wodą, któremu piwo zawdzięczało swój wyjątkowy smak. Wiele osób może nie wiedzieć, że ta najstarsza średniowieczna piwiarnia wrocławska (działająca w latach 1273-2017), znajdująca się w Rynku, w piwnicach Starego Ratusza była jednym z ważniejszych ośrodków kulturalnych w mieście. Przez lata działał w niej Klub Młodzież Pracującej ZMS Piwnica Świdnicka. Organizowano tutaj koncerty, bale karnawałowe oraz spotkania autorskie. Swoje miejsce miały w Piwnicy znane nie tylko w kraju, ale na całym świecie Wrocławskie Spotkania Teatrów Jednego Aktora. Działała sala kinowa oraz galerie artystyczne. Atrakcyjne architektonicznie wnętrza były też wykorzystywane do filmów realizowanych we Wrocławiu. Dział Dokumentów Życia Społecznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich posiada w swoich zbiorach bogate materiały rejestrujące to, co przez lata działo się w Piwnicy Świdnickiej. Niewątpliwie warto odkryć to miejsce na nowo i przedstawić je szerszej publiczności. dr Barbara Otfinowska

Wstęp wolny!

Wykłady Ossolińskie popularyzujące badania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich finansowane są ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.

Opublikowano Aktualności, Dokumenty Życia Społecznego, Edukacja | Możliwość komentowania Historia Piwnicy Świdnickiej – zdjęcia z wykładu została wyłączona