Archiwum autora: Dział Informacji

Rok Jubileuszowy – Władysław Bartoszewski

Władysław Bartoszewski
Władysław Bartoszewski

Władysław Bartoszewski

Dnia 19 II 1922 r. urodził się Władysław Bartoszewski, więzień Auschwitz i stalinizmu, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego. Po wojnie jako pisarz, publicysta, działacz społeczny i polityk przez kilkadziesiąt lat walczył o pamięć o Polskim Państwie Podziemnym. Po 1989 r. był dwukrotnie ministrem spraw zagranicznych Rzeczypospolitej.

Dnia 21 IV 1998 został powołany przez Radę Kuratorów ZNiO I kadencji do jej składu. Członkiem Rady pozostał przez jej kolejne kadencje. Ostatni raz w posiedzeniu Rady Kuratorów uczestniczył we wtorek, 21 kwietnia 2015 roku, trzy dni przed śmiercią.

Pod koniec życia przekazał Ossolineum gromadzone przez całe życie archiwalia dotyczące najnowszej historii Polski, w tym publikowane w okresie II wojny światowej konspiracyjne książki i czasopisma, plakaty i ulotki. Bezcenne jest archiwum „Felicji”, które przetrwało, bo nie został wykonany rozkaz jego zniszczenia. Przekazany Ossolineum dar obejmuje także zbiór podziemnych druków i wydawnictw z okresu stanu wojennego oraz archiwum prywatne Władysława Bartoszewskiego, nagrody i ordery, w tym najważniejsze: Order Orła Białego i Wielki Krzyż Zasługi Niemiec z Gwiazdą i Wstęgą, Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Zbiory jednego z największych darczyńców Zakładu stały się podstawą utworzenia w Ossolineum Gabinetu Władysława i Zofii Bartoszewskich.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Wykład poświęcony Janowi Kuglinowi

kuglin_baner

W czwartek 23 lutego o godz. 17.00 zapraszamy na wykład poświęcony typografowi Janowi Kuglinowi.

Więcej informacji o ossolińskich wykładach można znaleźć TUTAJ.

kuglin_baner

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Ossolineum zamknięte w dwie kolejne soboty

banner_na_zamkniecie_2

Informujemy, że z powodu prac remontowych Czytelnia Główna oraz Katalog Główny będą zamknięte w soboty 25 lutego i 4 marca. Przepraszamy za utrudnienia.

Opublikowano Aktualności | Skomentuj

Rok Jubileuszowy – Adam Fastnacht

Fastnacht_5_banner

Dr Adam Fastnacht (27 lipca 1913 – 16 lutego 1987) – wybitny badacz Sanoka i ziemi sanockiej, historyk gospodarczy, Ossolińczyk.

Dnia 16 lutego upływa trzydzieści lat od śmierci dra Adama Fastnachta, jednego z najwybitniejszych Ossolińczyków w okresie wrocławskim, wieloletniego kierownika Działu Rękopisów.

Urodził się w Sanoku i przez całe życie był z tym miastem silnie związany. Tworzył zaczątki lokalnego Muzeum Historycznego i jego bibliotekę, a także brał udział w powstawaniu tamtejszego Muzeum Budownictwa Ludowego (czyli największego skansenu w Polsce).

Studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, specjalizował się w historii społeczno-gospodarczej. Prace nad doktoratem zaczął jeszcze przed 1939 r., ale dysertację obronił w czerwcu 1946 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie II wojny światowej należał do Armii Krajowej i posługiwał się nazwiskiem Adam Stupnicki.

We wrocławskim Ossolineum rozpoczął pracę 16 października 1946 r. Był jednych z pierwszych pracowników reaktywowanego nad Odrą Zakładu Narodowego. Tu szybko wykorzystano jego zdolności organizacyjne. Przydzielono mu funkcję kierownika działu wypakowania zbiorów i wydawania książek do katalogowania. Następnie nadzorował magazyn druków i czasopism XXI i XX w. Potem także odpowiadał za oprawy i konserwację zbiorów. W 1951 r. mianowany został kierownikiem Działu Rękopisów. Był autorem wielu prac naukowych. W 1972 r. uzyskał statut samodzielnego pracownika naukowego (docenta). Na emeryturę przeszedł w 1979 r..

Jest patronem Muzeum Regionalnego w podkarpackim Brzozowie, zaś jedna z ulic w Sanoku nosi jego imię.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Jeden z dziesięciu tysięcy

Notatka Antoniego Rychlińskiego

W ossolińskich zbiorach cymeliów przechowywane jest dzieło „Napoleon” autorstwa Szymona Askenazego (ur. 23 XII 1865, zm. 22 VI 1935), historyka dziejów nowożytnych i dyplomaty, pochodzenia żydowskiego. Jest to najprawdopodobniej jedyny zachowany egzemplarz tej książki (sygnatura 313.596 II).

Druk tego dzieła rozpoczęto w drukarni Zakładu Narodowego im. Ossolińskich w 1910 roku, a przerwano w 1914. W 1920 roku z polecenia autora, za pośrednictwem warszawskiego księgarza Jakuba Mortkowicza, cały nakład 10 000 egzemplarzy został oddany na przemiał do fabryki papieru. Ossoliński obiekt nie posiada karty tytułowej oraz ostatniego arkusza. Został zakupiony do zbiorów w 1950 r. od osoby prywatnej (od Andrzeja Pałosza [?]).

Skąd o tym wiemy?

Dzięki wieloletniemu pracownikowi Ossolineum, panu Antoniemu Rychlińskiemu. To on dołączył do książki rękopiśmienne oświadczenie, które umieścił w wewnętrznej części okładki.

Antoni Józef Rychliński (2 VII 1874 – 8 II1959) urodził się w Rokietnicy w powiecie Jarosław (województwo podkarpackie). Szkołę podstawową ukończył w Samborze, zaś 6 klas gimnazjum w Jarosławiu oraz dwuletni kurs administracyjno-handlowy w Łodzi. W tym mieście pracował do 1907 roku w dziedzinie handlowo-komisowej, a w latach 1908-1912 w administracji „Słowa Polskiego” we Lwowie. Przez 43 lata był pracownikiem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, od 1 III 1912 roku objął posadę jako kasjer i główny magazynier drukarni i introligatorni Wydawnictwa Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Na tym stanowisku przepracował do listopada 1945 roku. Od 1 VII 1947  do 31 V 1957 roku pracował w Ossolineum we Wrocławiu, gdzie pełnił różne funkcje. W czasach powojennych początkowo pracował w Wydawnictwie, następnie od 1948 roku w Bibliotece jako kierownik administracji, później zastępca kierownika Magazynu Głównego i Introligatorni. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej.

Dnia 8 lutego 2017 roku minęła dokładnie 58. rocznica jego śmierci.

 

Opublikowano Zbiory | Skomentuj

Zdjęcia z wykładu Elżbiety Sitek

m_sitek_banner

W miniony czwartek, 9 lutego, o swoich spotkaniach z Ossolineum opowiadała dziennikarka Elżbieta Sitek.

Więcej informacji o można znaleźć TUTAJ.

Zdjęcia: Andrzej Solnica

 

 

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Rok Jubileuszowy – Maurycy Dzieduszycki

Dzieduszycki_banner
Maurycy Dzieduszycki

Maurycy Dzieduszycki

Dnia 10 lutego 1813 urodził się Maurycy hr. Dzieduszycki, cesarsko-królewski sekretarz namiestnictwa, „zawiadowca rządowy” kierujący Ossolineum w latach 1851 -1869. Po długoletnich „wstrząśnieniach, niebezpieczeństwach i kłopotach” jego kuratela była dla Zakładu stosunkowo pomyślnym okresem. Hrabia uporządkował fundusze instytucji i zapewnił jej regularne dochody z dóbr fundacyjnych, duże znaczenie miało też ostateczne zakończenie przebudowy siedziby instytucji. Biorąc na siebie sprawy ogólnej administracji Zakładu, dyrektorowi pozostawił sporo czasu na badania naukowe.

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

LXVI Spotkanie Ossolińskie

67_7

Gościem kolejnego Spotkania Ossolińskiego, które odbyło się 6 lutego 2017 roku, był Andrzej Seweryn, aktor teatralny i filmowy, reżyser, pedagog, dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie.

Opublikowano Aktualności | Skomentuj

Rok Jubileuszowy – Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”

sokol_baner
Fragment z podręcznika "sokolstwa"

Fragment z podręcznika „sokolstwa”

W dobie mody na fitness, crossfit, zumbę i bieganie warto odnotować, że 7 lutego upływa okrągła, 150. rocznica utworzenia Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Jest to najstarsze towarzystwo gimnastyczne w Polsce, którego zasług dla popularyzacji sportu w Polsce nie sposób przecenić. Wśród 46 członków założycieli można znaleźć nazwisko Jana Aleksandra Fredry – syna komediopisarza. Zaś na długiej liście członków zwyczajnych Towarzystwa widnieje dr Wojciech Kętrzyński, długoletni dyrektor Ossolineum (1876–1918).

Od 1867, czyli od początku istnienia, Towarzystwo,  zgodnie z hasłem „w zdrowym ciele zdrowy duch”, zajmowało się upowszechnianiem kultury fizycznej i zdrowego trybu życia wśród Polaków, a zwłaszcza wśród młodzieży. Ponadto szczególnie w czasach zaborów budziło ducha narodowego oraz rozwijało postawy obywatelskie. Wśród sportów Towarzystwo promowało przede wszystkim gimnastykę i szermierkę, ale także popularyzowało nowe, nieznane na ziemiach polskich dyscypliny sportowe, jak football. Zresztą pierwszy w kraju mecz piłkarski rozegrali 14 lipca 1894 roku we Lwowie reprezentanci Sokoła lwowskiego i krakowskiego. Ów ruch promował także skauting, z którego u progu odzyskania niepodległości w listopadzie 1918 zrodził się Związek Harcerstwa Polskiego. Harcerze przejęli od Sokołów wykorzystywane do dzisiaj zawołanie „Czuwaj!”. Przy okazji tej rocznicy należy także odnotować, że Wrocław stał się siedzibą pierwszej filii („gniazda”) utworzonej na Śląsku, co nastąpiło 21 lipca 1894. Za swój symbol Towarzystwo przyjęło lecącego sokoła trzymającego w szponach dwie sztangi do ćwiczeń.

Sprawozdanie "Sokoła"

Sprawozdanie „Sokoła”

Zakład Narodowy im. Ossolińskich (notabene starszy od Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” o 50 lat) posiada zbiory dokumentujące działalność tego ruchu. Są wśród nich książki omawiające historię Towarzystwa (m.in. Henryk Cepnik, Czterdziestolecie „Sokoła” lwowskiego 1867-1907, Lwów 1907), a także zawierające jego regulaminy i sprawozdania. Oprócz tego w zbiorach Ossolineum przechowuje się czasopisma (np. „Przewodnik gimnastyczny Sokół, Przegląd Gimnastyczny”, „Sokół”), a także rękopisy, których autorzy zajmowali się krzewieniem kultury fizycznej. Warto wyróżnić tu manuskrypt prezesa sokolstwa polskiego ze Lwowa Ksawerego Fiszera zatytułowany „Z wrażeń wychodźcy wojennego” (pamiętnik z lat 1914-1915).

Czuwaj!

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj

Lutowe wykłady w Ossolineum

plakat_luty_banner
Luty 2017

Luty 2017

Zapraszamy do Ossolineum na kolejne wykłady.

9 lutego o swoich spotkaniach z Ossolineum opowie wrocławska dziennikarka Elżbieta Sitek, natomiast 23 lutego Joanna Grześkowiak-Stepowicz z Działu Informacji Naukowej przypomni postać typografa Jana Kuglina.

Więcej informacji o ossolińskich wykładach znaleźć można TUTAJ

Opublikowano Aktualności, Edukacja | Skomentuj