Historia zbioru czasopism XIX-XXI w. w ZNiO

La Tribune les Peuples (Paryż 1849)

La Tribune des Peuples (Paryż 1849)

Od początku istnienia Ossolineum zbiory czasopiśmienne stanowiły integralną część księgozbioru. Pierwsze czasopisma pochodziły z kolekcji własnej Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. W ciągu kolejnych lat funkcjonowania biblioteki zbiory były nieustannie uzupełniane, a zasadniczą część wpływów stanowiły dary. W pierwszych latach istnienia Ossolineum tematyka gromadzonych czasopism sprowadzała się do czasopism literackich, historycznych oraz wybranych dzienników, a do zbiorów włączano tylko czasopisma polskie. Na przełomie XIX i XX wieku profil został znacznie rozszerzony, rozpoczęto gromadzenie wydawnictw z zakresu teologii, filozofii, geografii, pedagogiki, prawa, nauk politycznych, pojawiły się także czasopisma techniczne, urzędnicze i zawodowe. Zainicjowano gromadzenie czasopism obcych. Głównym źródłem nabytków były dary, zaledwie 1/4 wpływów stanowiło kupno.

W 1927 Rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz Ministra Spraw Wewnętrznych Ossolineum uzyskało prawo do egzemplarza obowiązkowego, co znacznie ułatwiło gromadzenie czasopism.

W efekcie w 1939 roku kolekcja czasopism należała do największych w kraju, chlubą Ossolineum były dzienniki polskie – kolekcja ta liczyła 2891 tytułów w ok. 67.000 wol.

Zbiór czasopism został wydzielony dopiero we wrocławskim Ossolineum w 1947 roku. Wówczas z przywiezionego do Wrocławia księgozbioru wyodrębniono czasopisma. We Lwowie pozostało 1714 kompletnych tytułów czasopism, 950 rozdzielonych i cały zbiór dzienników. Do Wrocławia trafiło zaledwie 1177 tytułów niekompletnych ciągów czasopism, w ok. 10.000 wol. Niezwykle aktywnie rozpoczęto gromadzenie i uzupełnianie zbiorów. Zgodnie z wieloletnią tradycją tytuły pozyskiwano z darów, jak i z wymiany. Ponieważ po wojnie Ossolineum nie otrzymywało egzemplarza obowiązkowego, znaczną część wpływów stanowiło kupno. Regularną prenumeratę czasopism zapoczątkowano w 1950 roku.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich wielokrotnie usiłował odzyskać pozostawione zbiory. Ostatni wniosek rewindykacyjny, obejmujący również czasopisma, został wystosowany w 1997 roku.

Wieloletnia współpraca z Biblioteką im. Stefanyka we Lwowie – w zakresie odtworzenia pierwotnej kolekcji ossolińskich czasopism – zaowocowała utworzeniem bazy katalogowej czasopism polskich przechowywanych obecnie w dziale czasopism ukraińskiej biblioteki (http://bazy.oss.wroc.pl/lwow/index.php).

W Dziale Nowych Druków Ciągłych gromadzonych jest ok. 2.000 tytułów bieżących czasopism, wśród których blisko 200 to czasopisma obcojęzyczne. Zgodnie z wieloletnią tradycją Ossolineum dąży się do pozyskiwania czasopism polonijnych, na bieżąco dociera do nas ok. 50 takich tytułów. Na uwagę zasługuje fakt, iż w 1947 roku do Ossolineum we Wrocławiu sprowadzono ok. 140 tytułów czasopism emigracyjnych, obecnie w zbiorach znajduje się ich ponad 1600.

Gromadzone są czasopisma aktualnie ukazujące się na rynku wydawniczym oraz czasopisma antykwaryczne – rocznie do zbiorów włączanych jest ok. 150 nowych tytułów. Nabywane są w formie kupna, pozyskiwane z daru i wymiany. Naszymi darczyńcami są osoby prywatne oraz instytucje, wymianę prowadzimy z wieloma bibliotekami w Polsce i za granicą, jednak zasadniczym źródłem nabycia jest kupno – prenumerata, zamówienia stałe i zakupy w antykwariatach. W efekcie wieloletniej pracy akcesji w chwili obecnej przechowywanych jest ponad 190.000 wol. czasopism.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich prowadzi działalność zabezpieczającą zbiory przed zniszczeniem. Czasopisma poddawane są nie tylko konserwacji czy oprawie. W celu zachowania egzemplarzy jak najdłużej, w jak najlepszym stanie, wykonywane jest mikrofilmowanie czasopism. Rocznie mikrofilmowanych jest ok. 1.000.000 stron. Zabezpieczone w ten sposób tytuły traktowane jako egzemplarze archiwalne, dostępne są w formie mikrofilmu w Dziale Mikroform.


Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika. / Opublikowano , autor: Dział Informacji