Dukat z Powstania Listopadowego

Chcemy zaprezentować dzisiaj Państwu niezwykłą pamiątkę z czasów Powstania Listopadowego, które – przypomnijmy – wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku. Jest nią dukat wybity w 1831 roku. Ta szczególna moneta znajduje się w kolekcji Mennictwa Polskiego Działu Numizmatycznego ZNiO (nr inw. C 15713).

Dukaty powstańcze zaczęto wybijać dopiero w marcu 1831 roku, po tym jak w styczniu tego samego roku zdetronizowano Mikołaja I (1825–1855), a następnie zlikwidowano złote monety o nominałach 25 i 50 złotych polskich. Nowo wprowadzone dukaty wybijane były w złocie próby 23 karatów i 6,5 grena, w liczbie 67 egzemplarzy z jednej grzywny kolońskiej (233,856 g). Nowo wykreowana moneta była naśladownictwem dukata holenderskiego, z przedstawieniami awersu i rewersu analogicznymi do holenderskiego oryginału, ale i do monet bitych w Petersburgu. Jedyną cechą rozróżniającą monety powstańcze od rosyjskich był Orzeł polski umieszczony w otoku awersu, przed głową rycerza, zaś na monetach petersburskich w tym miejscu umieszczany był kaduceusz – znak mennicy w Utrechcie. Pozostałe elementy awersu – rycerz trzymający pęk strzał i miecz oraz legenda otokowa CONCORDIA RES PARVAE CRESCUNT (Zgodą małe rzeczy wzrastają) – oraz rewersu, czyli napis w czterech wersach MO[neta] AUR[ea] REG[ni] BELGII AD LEGEM IMPERII (Moneta złota Królestwa Niderlandów na stopę cesarską), pozostały niezmienione. Dukaty otrzymały urzędowy kurs 20 złotych polskich srebrem, co odpowiadało ratio 15,73, które było niemal identyczne ze średnim rocznym ratio londyńskim w tym roku. W 1831 roku za dukata holenderskiego na rynku warszawskim płacono 19 złp. 15 gr. Oznaczało to de facto likwidację „złotego w złocie”, podobnie jak rosyjskiego rubla w złocie.

Znane są trzy typy dukata powstańczego – z kropką przed pochodnią, bez kropki i z kropką za pochodnią. W zbiorach ZNiO występuje dukat z kropką przed pochodnią. Szacuje się, że emisja dukatów powstańczych liczyła ok. 163 205 egzemplarzy. Najliczniej notowana jest odmiana z kropką przed pochodnią. Dukaty Powstania Listopadowego funkcjonowały w obiegu do 1 czerwca 1838 roku.

Polska, Królestwo Polskie, dukat 1831, men. Warszawa.

Avers: [mały Orzeł polski]CONCORDIA RES-PARVAE CRESCUNT.[pochodnia], postać stojącego rycerza w zbroi z pękiem siedmiu strzał w lewej ręce i podniesionym mieczem, z opartym o ramie sztychem, w prawej, z boków data 18-31.

Revers w kwadratowej ramce napis w czterech wersjach: MO.AUR. / REG.BELGII / AD LEGEM / IMPERII., dookoła ornament roślinny.

Złoto; 21,4 mm; 3,493 g; nr inw. C 15713.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.