Dział Gromadzenia poleca – „Portret w Polsce XVI wieku”

Przemysław Mrozowski, „Portret w Polsce XVI wieku”, Warszawa: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, 2021

Chcielibyśmy zwrócić uwagę naszych Czytelników na jedną z nowo zakupionych do zbiorów Biblioteki Ossolineum książek. Jest to wydana w bieżącym roku praca Przemysława Mrozowskiego pt. „Portret w Polsce XVI wieku. Warszawa Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie”. Dzieło stanowi syntezę szesnastowiecznego, staropolskiego malarstwa portretowego w jego europejskich kontekstach, a zarazem prezentuje szczegółową analizę pojedynczych obiektów. Jest to kompendium wiedzy o wczesnonowożytnym portrecie polskim, a zarazem krytyczny przegląd dotychczasowych dociekań i interpretacji, wraz z ich weryfikacją oraz własnymi rozwiązaniami problemów.

Znaczenie ukazania się tej pozycji wzmacnia spostrzeżenie, że portret samoistny w Polsce XVI w. – obraz malowany na desce, płótnie lub blasze, przedstawiający konkretną postać, rozpoznawalną fizjonomicznie przez oddanie podobieństwa indywidualnych rysów twarzy – nie stał się nigdy przedmiotem osobnego i całościowego opracowania monograficznego. W wieku XVI portret był zjawiskiem bardziej elitarnym niż w stuleciu XVII i XVIII, z tego m.in. powodu miał lepsze warunki realizacji w pracowniach wykwalifikowanych malarzy, był otwarty na recepcję wzorców zagranicznych oraz wyższy poziom artystyczny. W kręgach elit społecznych przypisywano zindywidualizowanemu wizerunkowi duże znaczenie, co tłumaczy dynamikę rozwoju portretu w XVI w. i jego role jako ważnego medium kształtującego poczucie własnej tożsamości, a jednocześnie dającego nadzieje trwania w pamięci przyszłych pokoleń i budującego tym samym więzi genealogiczne i społeczne. Ustalenie cech, które charakteryzowały portret w Polsce w XVI w., jest głównym celem tego opracowania – pierwszej monografii prezentującej zjawisko w całej jego złożoności. Przedmiotem badań stały się zarówno portrety właściwe, jak i inne rodzaje przedstawień o cechach portretowych: wizerunki donacyjne, nagrobki, epitafia, medale itp.

Książka jest bogato ilustrowana. Zawiera 357 ilustracji obiektów (portrety, nagrobki, epitafia, medale i in.) zgromadzonych w polskich i zagranicznych instytucjach: muzeach, bibliotekach, archiwach, kościołach. Dodatkowym walorem jest piękny styl, w jakim została napisana. Wszystko to czyni lekturę tym przyjemniejszą.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.