Fundacja Lanckorońskich dla Ossolineum

Jean Baptiste Isabey (1767-1855), "Ludwika z Rzewuskich Lanckorońska (1774-1839)", 1814, akwarela na papierze

Jean Baptiste Isabey (1767-1855), „Ludwika z Rzewuskich Lanckorońska (1774-1839)”, 1814, akwarela na papierze

Dnia 8 lipca br. w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich odbyła się uroczystość podpisania aktu darowania przez Fundację Lanckorońskich 43 miniatur portretowych. To unikatowa kolekcja niewielkich rozmiarów dzieł sztuki o wysokiej klasie artystycznej i znacznej wartości historycznej. Dokument podpisany przez prezesa Fundacji Piotra Pinińskiego i dyrektora ZNiO Adolfa Juzwenkę ureguluował status prawny tego cennego zespołu muzealiów. Został on złożony na przełomie lat 1939-40 jako depozyt wojenny w lwowskim Muzeum Lubomirskich (stanowiącym część Zakładu Narodowego) przez rodzeństwo – Karolinę i Antoniego Lanckorońskich. Po wojnie miniatury, wraz z częścią ossolińskich zbiorów, przewieziono do Krakowa, skąd w latach 50. XX w. przekazane zostały do wrocławskiego ZNiO.

Darowana kolekcja pochodzi ze zbioru Karola Lanckorońskiego (1848-1933), wybitnego polskiego arystokraty, dostojnika na dworze austrowęgierskim, intelektualisty, archeologa, znawcy sztuki, kolekcjonera i mecenasa. Jego działalność pro publico bono kontynuowały dzieci – Antoni (1882-1965), Karolina (1898-2002) i Adelajda Lanckorońscy (1905-1980).

Karolina Lanckorońska, założycielka Fundacji Lanckorońskich, instytucji znakomicie wspierającej polską humanistykę, to jedna z najbardziej zasłużonych osób dla polskiej nauki i kultury XX w. Przed II wojną światową związana była z lwowskim środowiskiem naukowym. Jest pierwszą kobietą w Polsce, która uzyskała habilitację z zakresu historii sztuki (na Uniwersytecie Jana Kazimierza). W czasie wojny, jako żołnierz polskiego Podziemia zaangażowała się w działalność konspiracyjną, była aresztowana przez Gestapo, więziona w Ravensbrück. Po wojnie zamieszkała w Rzymie, aktywnie wspomagając polską naukę i polskie instytucje emigracyjne. Odziedziczoną po ojcu znakomitą kolekcją sztuki obdarowała Zamek Królewski na Wawelu i Zamek Królewski w Warszawie; ponadto w Krakowie Polską Akademię Umiejętności, Bibliotekę Jagiellońską i Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w Warszawie Muzeum Narodowe oraz Muzeum Wojska Polskiego.

Przekazany do Ossolineum zbiór miniatur jest charakterystyczny dla arystokratycznej, rodzinnej kolekcji. Zawiera wizerunki przodków oraz podobizny znakomitości historycznych, niektóre z nich są autorstwa wybitnych artystów: m.in. Jeana Baptisty Isabeya, Augustyna Ritta, Henryka Fügera. Obejmuje obiekty reprezentujące różnorodne epoki i techniki wykonania. Od najstarszej, XVII-wiecznej miniatury z portretem Zygmunta III, malowanej olejno na pergaminie; poprzez XVIII-wieczne wizerunki malowane akwarelą i gwaszem na kościanej płytce, oprawiane w medaliony; XIX-wieczne malowane akwarelą na papierze lub wykonane w technice emalii na porcelanie; aż do malowanego u schyłku XIX w. przez Johannesa Zehnagrafa na podkładzie fotograficznym portretu Margarethe z Lichnowskich Lanckorońskiej, matki Karoliny Lanckorońskiej.

Uroczystości towarzyszył pokaz wybranych obiektów.

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.