Helena Modrzejewska

Helena Modrzejewska jako Diana w sztuce „Donna Diana” Augustina Moreto. Fot. Juliusz Mien, Kraków, ok. 1870. Ze zbiorów Muzeum Książąt Lubomirskich w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.

8 kwietnia, w Wielki Czwartek roku 1909, zmarła w swoim domu w Kalifornii Helena Modrzejewska, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek. Na scenie występowała przez 46 lat. Swoją karierę zaczęła w Bochni, potem grała także na scenie lwowskiej, krakowskiej, w Warszawie, Poznaniu, Pradze oraz Wielkiej Brytanii i przede wszystkim Stanach Zjednoczonych. Specjalizowała się w rolach szekspirowskich, wystąpiła bowiem aż w 18 sztukach tego genialnego poety. Grała też w dramatach m.in. Juliusza Słowackiego i Stanisława Wyspiańskiego. Na arenie międzynarodowej głośno podnosiła sprawę Polski. Znana była ze swoich działań charytatywnych. Dochód części z jej około 6 tysięcy spektakli przeznaczyła na rzecz potrzebujących. Chętnie wspierała młode talenty, czego przykładem jest Ignacy Jan Paderewski.

Uroczystości żałobne, trwające niemal 100 dni, rozpoczęły się w katedrze w Los Angeles. „W kościele i w przybocznych ulicach, które były natłoczone, mało kto nie płakał”. Trzy miesiące później, w słoneczną sobotę 17 lipca 1909 odbył się jej pogrzeb w kościele Św. Krzyża w Krakowie, nieopodal Teatru im. Juliusza Słowackiego. (Warto przypomnieć, że w 1891 Helena wzięła udział w uroczystości położenia kamienia węgielnego pod ten gmach teatralny) W pogrzebie wzięli udział artyści scen polskich, delegacje z innych krajów, rada miejska Krakowa, a także m.in. Sienkiewicz i Paderewski. Tłum wielbicieli Heleny odprowadził ją na Cmentarz Rakowicki, gdzie została pochowana obok matki i dwóch swoich braci.

W kościele Św. Krzyża Modrzejewską upamiętniono tablicą autorstwa rzeźbiarza Stanisława Lewandowskiego, zawierającą następującą inskrypcję:

Helena Modrzejewska Karolowa Chłapowska,
ur. 12 X 1840 w Krakowie, um. 8 IV 1909 w Newport-Kalifornia.
Sztuką swą podnosiła umysły i krzepiła serca.
Sławę sztuki polskiej rozniosła za oceany.
We własnej chwale szukała chwały ojczyzny.
Przeszła świat, dobrze czyniąc drugim.
Pragnęła spocząć w ziemi ojczystej –
niech spoczywa w spokoju.

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.