Madame Modjeska

W tym roku mija 180 lat od urodzin Heleny Modrzejewskiej, znakomitej aktorki, która już za życia stała się legendą. Należy do niewielkiego grona polskich artystów, którzy zdobyli uznanie nad Wisłą i w Stanach Zjednoczonych.

Urodziła się 12 października 1840 r. w Krakowie jako Helena Jadwiga Misel. Swoje życie podporządkowała dewizie „siłą wolni można zwalczyć wszystko”. Pierwsze aktorskie kroki stawiała w Bochni, dokąd udała się jako matka nieślubnego dziecka wraz z jego ojcem. W 1861 r. debiutowała w charytatywnym, amatorskim przedstawieniu na rzecz rodzin dotkniętych wypadkiem w tamtejszej kopalni soli. Wtedy przyjęła pseudonim Modrzejewska. Potem przyszła kolej na występy w ramach trupy teatralnej na prowincji galicyjskiej, po których podkreślano jej „wrodzony talent, urodę, urzekające oczy i głos pełen muzyki”. To zaowocowało angażem na scenie lwowskiej, potem krakowskiej, wreszcie warszawskiej.

Helena wszędzie święciła triumfy. Swój upór, niezwykłą pracowitość i olbrzymią determinację pokazała zwłaszcza po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych. Tu potrafiła opanować doskonale język angielski, by jako Helena Modjeska święcić triumfy na scenach amerykańskich, a także angielskich, grając w sztukach m.in. Williama Szekspira.

W zbiorach ossolińskiego Działu Sztuki Muzeum Książąt Lubomirskich Ossolineum znajduje się ponad dwadzieścia fotografii ukazujących Heleną głównie jako aktorkę. Najstarsze pochodzą z ok. 1862 r., najpóźniejsze powstały na początku ostatniej dekady XIX w. Ich autorem był między innymi znakomity krakowski fotograf Walery Rzewuski (1837–1888). Dodatkową wartość niektórych z nich stanowią dedykacje Heleny dla kolegów aktorów umieszczone na rewersach zdjęć. Jedno z nich wyróżnia taka oto inskrypcja:

” Waśkowskiemu ofiarowuje tę a nie inną fotografię swojej a nie czyjeś innej Matki Chrzestnej Heleny Modrzejewskiej – Witkacy X 1932″

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Zbiory. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.