Monety z polskich banknotów – srebrny denar Bolesława Chrobrego

Drugim polskim banknotem obiegowym, który przedstawia historyczne monety polskie jest banknot o nominale 20 zł. Na jego rewersie przedstawiona jest jedna z najstarszych i najbardziej znanych monet polskich – srebrny denar Bolesława Chrobrego (992–1025), typu Princes Polonie. Na awersie tej monety przedstawiono ptaka, który interpretowany jest jako paw z rozłożonym ogonem, z kolei na rewersie widnieje podwójny krzyż nitkowy z punktem w każdym kącie krzyża. Legenda otokowa po obu stronach denara jest taka sama: PRINCES POLONIE, która jest zapożyczeniem z monet Księstwa Benewentu (PRINCES BENEBENTI). Egzemplarz znajdujący się w zbiorach Działu Numizmatycznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich wybity jest jednostronnie (nr inw. C 15998). Obecny jest tylko awers z pawiem w polu, który otoczony jest inskrypcją PRINCES POLONIAE. Jest to jednocześnie najdawniejszy zapis nazwy Polski znany ze źródeł historycznych zachowany w oryginale, ponieważ inne, wcześniejsze nazwy Polski jak Polania, Polonia czy Polani, znamy jedynie z późniejszych odpisów. Denar Bolesława Chrobrego typu Princes Polonie jest jedną z najstarszych polskich monet, ich emisja rozpoczęła się po 1005 roku. Jest również jedną z najważniejszych i najbardziej znanych polskich monet, o czym świadczyć może umieszczenie jej na banknocie o nominale 20 złotych, tuż obok rotundy św. Mikołaja w Cieszynie.

Ryc. 1.
Wzór banknotu (Specimen) o nominale 20 zł, z numeracją zerową, awers:

W środkowej części ukoronowany portret króla Bolesława Chrobrego oraz napis „BOLESŁAW I CHROBRY” w ozdobnym medalionie, na lewo od portretu portal romański, na prawo od portretu korona dębu z Drzwi Gnieźnieńskich ze sceny wystawienia zwłok św. Wojciecha. Z lewej strony portretu u góry napis „NARODOWY BANK POLSKI”, poniżej wizerunek Orła, pod nim napis „WARSZAWA 5 STYCZNIA 2012 r.”. Z lewej strony, na polu znaku wodnego kompozycja linii giloszowych. W lewym górnym rogu w układzie pionowym liczba „20”, pod nią linia, pod którą napis „DWADZIEŚCIA ZŁOTYCH”. W lewym dolnym rogu oznaczenie dla niewidomych w kształcie okręgu o wypukłych brzegach. Z prawej strony banknotu w górnej i dolnej części wyodrębnione płaszczyzny. W górnej płaszczyźnie liczba „20”, poniżej rysunek korony w owalu, pod nim ozdobny ornament roślinny. Tło przedniej strony banknotu stanowi siatka giloszowa o przecinających się liniach w kolorach pomarańczowym, seledynowym, szarym, czarnym i fioletowym. Na portrecie czerwony napis WZÓR, u dołu na czerwono WZÓR Nr 0091. Seria z numeracja zerową: AA0000000.

Ryc. 2.
Wzór banknotu (Specimen) o nominale 20 zł, z numeracją zerową, rewers:

W centralnej części awers denara Princes Polonie – srebrna moneta z okresu panowania Bolesława Chrobrego, z jego lewej strony przedstawienie romańskiej Rotundy św. Mikołaja w Cieszynie, z prawej motyw lwa rozpiętego na wici roślinnej z obramowania Drzwi Gnieźnieńskich. U góry napis „NARODOWY BANK POLSKI”. Poniżej denara prostokątna płaszczyzna z ornamentu, na niej z lewej strony liczba „20”, z prawej napis „DWADZIEŚCIA ZŁOTYCH”. Z lewej strony denara na tle giloszowej wstęgi rysunek korony w owalu. Z prawej strony denara klauzula „BANKNOTY EMITOWANE PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI SĄ PRAWNYM ŚRODKIEM PŁATNICZYM W POLSCE”. W prawym dolnym rogu inicjały „NBP”, niżej inicjały PWPW (Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych). Na polu znaku wodnego – kompozycja linii giloszowych. Przez środek banknotu biegnie czerwony napis SPECIMEN.

Ryc. 3.
Polska, Bolesław Chrobry (992–1025), jednostronny denar b.d. [1005–1015].
Av: zbarbaryzowany napis PRINCES POLONIE, paw z rozpostartym ogonem w formie pięciu prętów zakończonych kulką, kroczący w prawo.
Rv: pusty.
Srebro; 19,7 mm; 0,837 g; C 15998.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.