„Poczatki Krolow Rzymskich Iana Achacego Kmithy”

„Poczatki Krolow Rzymskich Iana Achacego Kmithy”, Kraków [s.a.]

Dla osób zainteresowanych starożytnym Rzymem i jego obrazem w kulturze staropolskiej ciekawą lekturę stanowić może utwór ukryty pod sygnaturą XVI.Qu.2630 (sygnatura lwowska 7.364). Niewielka broszura nosi tytuł: „Poczatki Krolow Rzymskich Iana Achacego Kmithy”. Niska sygnatura lwowska oraz pieczątka z napisem „Instytut Ossolińskiego” wskazują na jeden z wczesnych nabytków ossolińskich. Autor tekstu – polski szlachcic żyjący na przełomie XVI i XVII wieku (zmarł około 1628 roku, data urodzin nie jest znana) – twórca z przełomu epok renesansu i baroku, piszący wiersze, jak i zajmujący się przekładami, biorący udział w wojnach króla Stefana Batorego, był znany również jako członek Rzeczpospolitej Babińskiej (koło towarzyskie powstałe w połowie XVI wieku we wsi Babin koło Lublina).

O starym druku w języku polskim (z wyjątkiem wstępu w języku łacińskim) wiemy, że został wydany, jak podano na stronie tytułowej, w Krakowie, w anonimowej drukarni, którą zidentyfikowano jako drukarnię Mikołaja Szarfenbergera, jednak data wydania nie jest znana. Utwór napisany wierszem przedstawia sylwetki pierwszych, częściowo legendarnych, siedmiu władców Rzymu: Romulusa, Numy Pompiliusza, Tullusa Hostiliusza, Ankusa Marcjusza, Tarkwiniusza Starego, Serwiusza Tuliusza, Tarkwiniusza Pysznego. Co ciekawe osobny fragment dotyczy również Remusa, będącego w myśl podań o początkach państwa bliźniaczym bratem Romulusa, który jednak sam królem nie był. Remus został zabity przez swego brata, gdy drwiąc z niego przekroczył granicę miasta. Romulus wypowiedział wówczas znamienne słowa: Sic deinde, quicumque alius transiliet moenia mea! (Niechaj tak zginie każdy, kto przez mury moje przejść się odważy!). Miało mieć to miejsce 21 kwietnia 753 roku p.n.e., i datę tą uważa się za dzień powstania Rzymu, którego rocznice świętuje się do dziś.

Autor na samym początku zamieścił krótki opis Rzymu, mówiąc o jego lokalizacji i okolicznościach jego powstania. We fragmentach dotyczących Romulusa i Remusa nawiązuje do przekazów o wykarmieniu braci przez wilczycę, a także okoliczności, które zadecydowały o tym, który z nich został królem, a który zginął. Dalsze części przekazują wierszem informacje o kolejnych władcach, zwracając głównie uwagę na ich zasługi, mówiąc o ich pochodzeniu, a także wspominając okoliczności objęcia władzy, czy też jej utraty i odejścia z tego świata. Smaczku dodają informacje o kontrowersjach związanych z władcami czy też ich krewnymi.

Na stronie tytułowej znajdujemy rycinę przedstawiającą władcę rzymskiego.

Publikacja ta znajduje się w Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.