Rok 2023 jest Rokiem Mikołaja Kopernika ze względu na podwójną okrągłą rocznicę: pięćset pięćdziesiątą rocznicę jego urodzin (1473) i czterysta osiemdziesiątą rocznicę śmierci (1543). 

Ossolineum posiada w swoich zbiorach rzadko prezentowany oryginał pierwszego wydania „De revolitionibus orbium coelestium” – dzieła wydanego w roku śmierci Kopernika,  podsumowującego lata jego obserwacji astronomicznych oraz głoszącego wprost nowy model budowy wszechświata. 

W związku z tym pragniemy zaprosić wszystkich zainteresowanych do udziału w przygotowanych z tej okazji spotkaniach, wykładach, warsztatach, a także do zobaczenia ossolińskich egzemplarzy „De revolutionibus”, które zostaną zaprezentowane na specjalnych pokazach.

„Śląskie tropy Mikołaja Kopernika” – wystawa planszowa dotycząca powiązań Mikołaja Kopernika ze Śląskiem i Wrocławiem eksponowana będzie na dziedzińcu Ossolineum (ul. Szewska 37) do 29 października – wejście od strony ul. Szewskiej oraz od strony Zaułka Ossolińskich

(pobierz) WYSTAWA PLANSZOWA DO POBRANIA

„Astrospacer z Kopernikiem” – w gmachu głównym Ossolineum oraz w punktach informacji turystycznej na terenie Wrocławia mogą Państwo pobrać bezpłatną mapkę „Astrospacer z Kopernikiem” i wyruszyć z nią w miejską przestrzeń Wrocławia na poszukiwanie miejsc związanych z Mikołajem Kopernikiem oraz astronomią.

*Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura-Interwencje. Edycja 2023.

PROGRAM
28 PAŹDZIERNIKA (sobota)

miejsce: Ossolineum, Aula im. prof. Mieczysława Gębarowicza 

godz. 12:00-20:00
Pokaz pierwszego wydania „O obrotach sfer niebieskich” oraz wybranych przykładów kolejnych edycji dzieła Kopernika 

28 października (sobota), godz. 16:00
Cenniejsze nad złoto, czyli kopernikańskie białe kruki – wykład popularyzatorski połączony z prezentacją ossolińskich starodruków

Wykład poświęcony nowożytnym edycjom dzieła Mikołaja Kopernika z roku 1543, 1566 oraz 1617.

Podczas spotkania będzie można zapoznać się z tematem wartości pierwodruków Kopernika, rekordowych cen na aukcjach antykwarycznych oraz dowiedzieć się, dlaczego „De revolutionibus” od lat fascynuje bibliofilów na całym świecie. W trakcie wydarzenia prezentowane będą ossolińskie egzemplarze dzieła „De revolutionibus” wydane w XVI i XVII w.

prowadzenie: dr Agnieszka Franczyk-Cegła (Dział Starych Druków)

godz. 17:00
„Kopernik. Rewolucje” – spotkanie z Wojciechem Orlińskim, autorem biografii Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik jest bohaterem niezliczonych biografii powstających od przeszło czterystu lat w różnych częściach świata. Wojciech Orliński, autor jednej z najnowszych zauważa, że „(…) skąpe materiały źródłowe sprawiają, że kopernikologia jest niczym podróż przez ocean hipotez, na którym rzadko napotykamy wyspy niepodważalnych faktów”. Podczas spotkania w Ossolineum, autor opowie przede wszystkim o okolicznościach powstania i publikacji największego dzieła Kopernika, które stało się początkiem „przewrotu kopernikańskiego”.

godz. 19:00

Wokół Słońca, Kopernika, estetyki i  solarygrafii – wykład i podsumowanie projektu solarygraficznego 

Po czerwcowym letnim przesileniu w kilku miejscach Wrocławia związanych z Mikołajem Kopernikiem i astronomią zostały umieszczone kamery solarygraficzne, które przez letnie miesiące rejestrowały codzienny pozorny ruch Słońca na niebie. Podczas spotkania z dr. Maciejem Zapiórem, astronomem i pasjonatem techniki solarygraficznej będzie można nie tylko poznać efekty solarygraficznego przedsięwzięcia realizowanego w ramach „Roku Kopernika w Ossolineum”, ale także dowiedzieć się jak wiele mają ze sobą wspólnego obserwacje astronomiczne i estetyka.

prowadzenie: dr Maciej Zapiór

 

7 PAŹDZIERNIKA (SOBOTA) 

*wydarzenia w ramach Nocy Bibliotek w Ossolineum

miejsce: Ossolineum, Aula im. prof. Mieczysława Gębarowicza 

godz. 16:00—21:00
Pokaz pierwszego wydania „O obrotach sfer niebieskich” oraz innych starodruków astronomicznych, które znalazły się w „Indeksie Ksiąg Zakazanych” 

godz. 16:00

Dobranocka w bibliotece: przez książki do gwiazd – artystyczne warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 7–12 lat

Dobranocka w bibliotece? Dlaczego nie? Zbliżający się wieczór to idealna pora, żeby zająć się tematem astronomii oraz odkrywać zakamarki olbrzymiej biblioteki. Sięgniemy po najnowsze książki dla dzieci dotyczące Mikołaja Kopernika oraz tajemnic kosmosu, ale nie tylko! Zobaczymy również na własne oczy księgi wydane ponad pięćset lat temu. Piękne ilustracje zainspirują nas do stworzenia własnych kosmicznych prac plastycznych.

prowadzenie: Agnieszka Hajduk-Undro

wstęp bezpłatny, obowiązują zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy: https://forms.gle/PZunKmn5yNQ7JHa86

godz. 17:00
Księgi zakazane przez historię – wykład popularyzatorski połączony z prezentacją ossolińskich starodruków

Wykład poświęcony sporowi o heliocentryzm, którego centralnym punktem było wpisanie dzieła Mikołaja Kopernika na indeks ksiąg zakazanych. W trakcie spotkania przedstawiona zostanie historia kontrowersji wokół dzieła i teorii Kopernika, w tym legenda spalonego na stosie Giordano Bruno oraz tzw. pierwsza i druga sprawa Galileusza.

Podczas wydarzenia prezentowane będą ossolińskie egzemplarze m.in. indeksu ksiąg zakazanych z 1617 r. oraz pierwodruki Giordano Bruno i Galileusza.

prowadzenie: dr Agnieszka Franczyk-Cegła (Dział Starych Druków)

godz. 18:00
Szlakiem Mikołaja Kopernika – spotkanie z Albinem Marciniakiem

Spotkanie będzie okazją do bliższego poznania miejsc związanych z Mikołajem Kopernikiem: Torunia, Krakowa, Lidzbarka Warmińskiego, Olsztyna czy Fromborka. 

Przewodnikiem po tych miejscach będzie fotoreporter i podróżnik, Albin Marciniak, który wyruszył z aparatem fotograficznym by odwiedzić miasta obecne w biografii astronoma i powrócić z tej eskapady po Polsce z tysiącami zdjęć oraz opowieściami o tym, w jaki sposób współcześnie funkcjonuje w tych miejscach pamięć o Koperniku. 

godz. 20:00
Koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu wokalno-instrumentalnego „Vita Est Speciosa”

Zespół tworzy grupa przyjaciół z przeszłością chóralną we wrocławskich zespołach akademickich, i nie tylko. Wykonując utwory muzyczne wszystkich epok, jej członkowie realizują swoje pasje, a jednocześnie zbierają środki dla tych, którzy pilnie potrzebują pomocy. Tym razem artyści zaprezentują muzykę renesansową, pozwalającą wczuć się w epokę Mikołaja Kopernika, jak również utwory z czasów baroku i współczesnych.

 

 

 

21 września (czwartek), godz. 17:00

 „Śląsk i Wrocław tropem Mikołaja Kopernika” – szkolenie dla przewodników miejskich i pilotów turystycznych 

„Ego Nicolaus Copernik (…) scholasticus ecclesie S. Crucis Vratislaviensis” – te słowa można odczytać na pożółkłej kartce zawierającej najstarszy znany rękopis Mikołaja Kopernika, odnaleziony w archiwum miejskim w Padwie. Zostały one zapisane 10 stycznia 1503 roku i stanowią dokument dotyczący objęcia przez Kopernika stanowiska jednego z kanoników kapituły przy kościele św. Krzyża we Wrocławiu. 

Podczas spotkania przygotowanego specjalnie dla wrocławskich przewodników miejskich i pilotów turystycznych będzie można poznać również inne ciekawostki związane ze słynnym astronomem, zapoznać się z wystawą planszową „Śląskie tropy Mikołaja Kopernika”, a także zobaczyć na własne oczy oryginały ossolińskich egzemplarzy jego najsłynniejszego dzieła, „De revolutionibus orbium coelestium”.

prowadzenie: dr Agnieszka Franczyk-Cegła, Aldona Mikucka 

Miejsce spotkania: gmach główny Ossolineum (ul. Szewska 37)

Wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona – zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy: https://forms.gle/wUXkZfh8vvR8ZLdi6

CZERWIEC: Lato z Kopernikiem

23 czerwca 2023 (piątek), godz. 17:00

Taniec ciał niebieskich – warsztaty tańca intuicyjnego dla dorosłych

Mikołaj Kopernik zapisał w swoim dziele: „U Słońca i Księżyca obserwujemy raz bieg powolny, to znów szybszy, a u pozostałych pięciu planet widzimy, że niekiedy cofają się nawet, robiąc to tu, to tam przystanki”. Podczas spotkania udowodnimy, że najważniejsze dzieło Mikołaja Kopernika nadal może poruszać, i to dosłownie. Uczestnicy warsztatów nie tylko poznają najważniejsze fakty związane z „De revolutionibus orbium coelestium” oraz jego autorem, ale również sami zostaną wprowadzeni w ruch, na bazie swobodnych gestów i tańca intuicyjnego będziemy improwizować obroty ciał niebieskich.

prowadzenie: Barbara Przerwa

23 czerwca 2023 (piątek), godz. 19:00

Tropem Kopernika i Uranii – spacer tematyczny po Wrocławiu

Kiedy nieco przycichnie dzienne życie miasta nadchodzi najlepsza pora na opowieści o astronomach i ich obserwacjach nocnego nieba. Głównym bohaterem będzie oczywiście Mikołaj Kopernik oraz jego powiązania z Wrocławiem, ale odszukamy również miejsca w centrum miasta, gdzie królowała Urania. Podczas spaceru będzie można zobaczyć oryginał ossolińskiego pierwodruku „O obrotach sfer niebieskich”. Spacer zakończy się przy pomniku Mikołaja Kopernika (ul. Piotra Skargi).

prowadzenie: Aldona Mikucka

24 czerwca 2023 (sobota), godz. 10:00–17:00

Lato z Kopernikiem – pokaz zbiorów

W sobotę, 24 czerwca przez cały dzień będzie możliwość zobaczenia pierwodruku „De revolutionibus orbium coelestium”/„O obrotach sfer niebieskich” ze zbiorów ossolińskiego Działu Starych Druków oraz historycznych i współczesnych grafik i numizmatów prezentujących wizerunek Mikołaja Kopernika.

24 czerwca 2023 (sobota), godz. 10:00

Astronomiczny Wrocław – spacer edukacyjny dla rodzin z dziećmi w wieku 7—12 lat

W sobotnie przedpołudnie wyruszymy na poszukiwanie miejsc związanych z Mikołajem Kopernikiem oraz astronomią, dziedziną nauki, której poświęcał cały swój wolny czas. Chociaż słynny astronom mieszkał ponad sześćset kilometrów od Wrocławia, podczas spaceru dowiecie się, że stolica Dolnego Śląska nie była mu obca. Sprawdzimy też jak wygląda najstarsze wydanie jego słynnej księgi, gdzie można odnaleźć wrocławską meridianę (i czym ona jest) oraz czy ratuszowy zegar astronomiczny ciągle działa. Spacer zakończy się przy pomniku Mikołaja Kopernika (ul. Piotra Skargi).

prowadzenie: Aldona Mikucka

 

24 czerwca 2023 (sobota), godz. 12:00

Oblicza Kopernika – prezentacja kopernikańskiej ikonografii

Wizerunek Mikołaja Kopernika jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych portretów postaci historycznych. Wiele przedstawień słynnego astronoma można odnaleźć w ossolińskim Muzeum Książąt Lubomirskich, znajdując je zarówno na grafikach, jak i pamiątkowych medalach, monetach i banknotach. Wykład popularyzatorski będzie połączony z prezentacją oryginalnych obiektów muzealnych z Działu Sztuki oraz Działu Numizmatów i Pamiątek Historycznych.

prowadzenie: Teresa Sokół

 

24 czerwca 2023 (sobota), godz. 13:00

Kosmos malowany – warsztaty artystyczne dla rodzin z dziećmi w wieku 7—12 lat

„Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię” – wiecie, o kogo chodzi? W ten sposób Jan Nepomucen Kamiński pisał o wybitnym polskim astronomie, któremu zawdzięczamy spopularyzowanie teorii heliocentrycznej. Według niej to Ziemia i wszystkie inne planety Układu Słonecznego krążą wokół Słońca. Mowa oczywiście o Mikołaju Koperniku! W tym roku przypada wyjątkowa, bo 550 rocznica jego urodzin i z tej okazji zapraszamy Was do wzięcia udziału w kosmicznej zabawie! W czasie zajęć dowiecie się, w jaki sposób dawni ludzie wyobrażali sobie kosmos, będziecie mogli podziwiać wyjątkowe skarby z kolekcji Ossolineum: różne oblicza słynnego astronoma oraz pierwsze wydanie jego najsłynniejszego dzieła – „De revolutionibus orbium coelestium” („O obrotach sfer niebieskich”).

prowadzenie: Agnieszka Hajduk-Undro

 

24 czerwca 2023 (sobota), godz. 15:00

„A jednak się kręci! – o tym dlaczego trudno było „wstrzymać Słońce, ruszyć Ziemię” – wykład popularyzatorski 

Podczas wykładu zostanie przedstawiona historia kształtowania się poglądu heliocentrycznego oraz odpowiedź na pytanie co utrudniało odkrycie prawdziwego model Układu Słonecznego i wyzbycia się przeświadczenia, że Słońce porusza się wokół Ziemi. Pewną podpowiedzią może być technika solarygrafii, która za pomocą prostych środków umożliwia zarejestrowanie ruchów Słońca na niebie podczas ekstremalnie długich czasów naświetlania sięgających nawet pół roku.
Spotkania będzie również okazją do poznania założeń projektu solarygraficznego, który zostanie zrealizowany w przestrzeni Wrocławia w ramach „Roku Kopernika w Ossolineum”.

prowadzenie: dr Maciej Zapiór

fot. Andrzej Niedźwiecki

LIPIEC–SIERPIEŃ:  Wakacje w Ossolineum 2023  – „Ossolińskie lato pod gwiazdami”

6 lipca oraz 24 sierpnia 2023 (czwartek), godz. 12:00

Z gdańska na księżyc – nocne eskapady z Janem Heweliuszem
W zbiorach Ossolineum można odnaleźć wiele astronomicznych starodruków, a także mapy nocnego nieba i nawet Księżyca. Autorem wielu z nich jest gdański astronom, który poświęcił całe swoje życie obserwacji ciał niebieskich. Udało mu się również nazwać kilka gwiezdnych konstelacji i jedną z nich poświęcić polskiemu królowi, Janowi III Sobieskiemu, którego poznał osobiście. Zainspirowani opowieściami o Janie Heweliuszu, a także jego rysunkami i mapami sami stworzycie swoje artystyczne wersje globusów nocnego nieba.
prowadzenie: Aldona Mikucka

 

13 lipca oraz 3 sierpnia 2023 (czwartek), godz. 12:00

Mistrzowie planet – Układ Słoneczny w Twoich rękach!

Dlaczego mówimy, że Mikołaj Kopernik wstrzymał słońce i ruszył ziemię? Czym różni się teoria heliocentryczna od geocentrycznej? Jak dawniej wyobrażano sobie wszechświat? W czasie naszego wakacyjnego spotkania poznacie odpowiedzi na te pytania, a także będziecie mieli okazję stworzenia artystycznej interpretacji Układu Słonecznego!
prowadzenie: Agnieszka Hajduk-Undro

 

20 lipca oraz 10 sierpnia 2023 (czwartek), godz. 12:00

Geniusz z Torunia – śladami Mikołaja Kopernika
19 lutego 1473 r. w Toruniu na świat przyszedł twórca współczesnej wizji Układu Słonecznego. Przyjrzyjmy się bliżej jego losom i sprawdzimy czy astronomia była jego jedynym zajęciem. Na pamiątkę miejsca, w którym się urodził – stworzymy prace zainspirowane pewnym toruńskim przysmakiem…
prowadzenie: Agnieszka Hajduk-Undro

 

27 lipca oraz 17 sierpnia 2023 (czwartek), godz. 12:00

„Co Kopernik robił? Wiecie?” – o największej gwieździe wśród książek
W 2023 r. świętujemy okrągłą, 550. rocznicę urodzin naszego najbardziej znanego astronoma, który dokonał niemal niemożliwego – „wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię”, a uczynił to za pomocą… książki. Dziś jest ona jedną z najdroższą książek w Polsce i na świecie. Podczas spotkania będziemy mogli podziwiać cenne starodruki sprzed wielu setek lat, pokazujące fascynującą historię badań nad przestrzenią kosmiczną, a także sami stworzymy pracę, inspirującą do własnych obserwacji nieba.
prowadzenie: Małgorzata Łukaszek

 

fot. Andrzej Niedźwiecki

 

 

 

Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika. / Opublikowano , autor: Dział Informacji