Ten, który widzi. O twórczości literackiej Józefa Czapskiego

Ten, który widzi – okładka książki

Niedawno ukazała się książka Ten, który widzi. O twórczości literackiej Józefa Czapskiego autorstwa kustosza Działu Rękopisów ZNiO dr Agaty Janiak, wydana nakładem wydawnictwa Instytutu Literatury.

Józef Czapski (1896-1993) – polski pisarz, malarz, ocalony z Katynia oficer Wojska Polskiego. Urodził się w arystokratycznej rodzinie, w pałacu Thunów w Pradze, wychowywał w rodzinnym majątku w Przyłukach, wykształcenie zdobywał w Petersburgu, Krakowie i Paryżu. Brał udział w dwóch wielkich wojnach, a dojrzałe życie spędził na emigracji we Francji, mieszkając w niewielkim pokoju w podparyskiej siedzibie Instytutu Literackiego, jednego z najbardziej wpływowych emigracyjnych ośrodków powstałych po drugiej wojnie światowej. Internowany w jenieckich obozach w ZSRR był jednym z czterystu oficerów, którzy uniknęli zbrodni katyńskiej. O poszukiwaniach zaginionych żołnierzy pisał najobszerniej w Na nieludzkiej ziemi.

W Dziale Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich znajduje się ponad sto listów Józefa Czapskiego do Stanisława Vincenza, pisarza, urodzonego w Słobodzie Rungurskiej, autora ważnej sagi o Huculszczyźnie – Na wysokiej połoninie, który po wojnie również osiadł we Francji, a który za pomoc Żydom został wyróżniony jako Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Archiwum Stanisława Vincenza zostało przekazane Ossolineum w 1991 przez syna pisarza. Korespondencja między emigrantami pokazuje ich przyjacielską relacje, a sprawy jakie w niej poruszają doskonale korespondują z ich twórczością. Znajdziemy tu sporo uwag o malarstwie, przemyślenia o użyteczności swojej pracy, refleksje odnoszące do kontemplacji duchowej i mistyki, jak też rozważania na tematy polityczne i historyczne.

Praca Ten, który widzi. O twórczości literackiej Józefa Czapskiego bazuje na eseistyce i dziennikach żyjącego niemal sto lat artysty, które są dialogiem z wybitnymi intelektualistami poprzednich stuleci (Cyprian Norwid, Stanisław Brzozowski, Marcel Proust, François Mauriac, Simone Weil, Fiodor Dostojewski i wielu innych). Czapski podejmuje fundamentalne pytania dręczące człowieka i czyni to, poruszając najróżniejsze kwestie związane z literaturą, malarstwem i historią. W książce poznajemy najważniejsze założenia myśli malarskiej, literackie fascynacje i biografię twórcy związanego z paryską „Kulturą”.

Prezentowane materiały pochodzą ze zbiorów rękopisów Ossolineum, sygn. 17618/II

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.