Wykłady i oprowadzania w ramach wystawy „Kopernik-Influencje”

Zapraszamy na oprowadzania oraz wykłady towarzyszące wystawie Kopernik Influencje.

Szczegółowy program poniżej. Wydarzenia dla dzieci i młodzieży dodatkowo w zakładce EDUKACJA:

dla rodzin (LINK) 

dla młodzeży i dorosłych (LINK)

lekcje dla szkół (LINK)

 

Oprowadzania kuratorskie w języku polskim

 

  • data: 17 grudnia 2023 (niedziela)
  • 12:00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

po oprowadzaniu – o godz. 14:00 warsztaty artystyczne dla dorosłych

 

  • data: 17 stycznia 2024 (środa)
  • 12.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

po oprowadzaniu – o godz. 13:00 wykład dr Pawła Presia

 

  • data: 8 lutego 2024 (poniedziałek)
  • 14.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

przed oprowadzaniem – o godz. 13:00 wykład prof. Krzysztofa Mikulskiego

  • data: 28 lutego 2024 (środa)
  • 12.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

po oprowadzaniu – o godz. 13:00 wykład dr Agnieszki Franczyk-Cegła

 

  • data: 15 marca 2024 (piątek)
  • 11.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

po oprowadzaniu – o godz. 12:00 wykład dr Agnieszki Franczyk-Cegła; o godz. 13.00 wykład dr Krzysztofa Nierzwickiego

 

 

Oprowadzania w języku ukraińskim 

  • data: 17 lutego 2024 (sobota)
  •  12.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Aula im. Mieczysława Gębarowicza

 

Wykłady

STYCZEŃ

Dr Paweł Preś: Przyczyny i skutki rewolucji kopernikańskiej

  • data: 17.01, godz.: 13.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: dr Paweł Preś, Instytut Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego

Dorobek astronomii czasów starożytnych był bardzo znaczący. Istniały w nim jednak pewne elementy stojące  sprzeczności do uznawanych wtedy za poprawne zasad fizycznych. W obszarze kultury chrześcijańskiej dostrzeżono także kwestię niewłaściwego wyznaczenia długości roku zwrotnikowego na którym opierał się kalendarz, a więc także daty najważniejszych świąt religijnych. Wśród wielu ówczesnych badaczy pragnących wypracować nowy, poprawiony model astronomii znalazł się także Mikołaj Kopernik, który odważył się przyjrzeć poważnie odrzuconej i powszechnie uważanej za oczywiście błędną koncepcji ruchu Ziemi wokół Słońca. Lata pracy nad dobrym sformułowaniem tego modelu zaowocowały dziełem, które momentalnie wywołało ferment intelektualny. Skutki naukowe i kulturowe De Revolutionibus daleko wykroczyły poza samo zaprezentowanie innego opisu ruchu planet i stały się podstawą zasadniczej rewolucji poznawczej i współczesności.

 

 

Teresa Sokół: Oblicza Kopernika – prezentacja kopernikańskiej ikonografii

  • data: 31.01.2024, godz. 13.00 , czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: Teresa Sokół, Muzeum Książąt Lubomirskich, ZNiO

 

Wykład poświęcony recepcji Mikołaja Kopernika w sztuce.

Wykład popularyzatorski będzie okazją do poznania interesujących przedstawień portretowych Mikołaja Kopernika, których wiele znajduje się w ossolińskim Muzeum Książąt Lubomirskich. Zaprezentowane zostaną muzealia  z Działu Sztuki oraz Działu Numizmatów i Pamiątek Historycznych. Obejrzymy grafiki, a także medale, monety i banknoty, powstałe na ziemiach polskich i poza jej granicami na przestrzeni XIX i XX wieku. Spojrzymy na Kopernika od strony sztuki.

 

LUTY

Prof. dr hab. Krzysztof Mikulski: Czy Kopernik był Polakiem? Spór o narodowość toruńskiego astronoma

  • data: 8.02.2024, godz.: 13.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: prof. dr hab. Krzysztof Mikulski, Instytut Historii i Archiwistyki, Uniwersytet Mikołaj Kopernika w Toruniu

 

O toruńskich przodkach Mikołaja Kopernika pisano często, ale badania nad ich genealogiami kryły wiele tajemnic i niedopowiedzeń. Jeszcze słabiej rozpoznane – i jak wynika z moich ustaleń – zupełnie błędne – były lansowane dotąd w literaturze losy rodziny Koperników. A przecież to na pochodzeniu przodków astronoma biografowie polscy i niemieccy budowali wnioski o jego narodowości.   Dziś można już cofnąć wywód toruńskich przodków Mikołaja Kopernika o kolejne pokolenia wstecz, wskazać pochodzenie spokrewnionych z nim rodzin. Czy wiedza ta pomaga odpowiedzieć na pytanie kim był Kopernik – Polakiem czy Niemcem?
Spór ten pozostał jałowy, gdyż próbowano oceniać „narodowość” Kopernika według norm obowiązujących w XIX i XX w. Tymczasem sam astronom był przez całe życie wiernym poddanym kolejnych królów polskich z dynastii Jagiellonów, co zgodnie z wówczas panującymi normami prawnymi i obyczajowymi czyniło go Polakiem. Co więcej – dał dowód swojego patriotyzmu i przywiązania do „Ojczyzny” w Olsztynie pisząc list do króla Zygmunta I Starego i zapewniając o swojej wierności. Powtórzmy tylko za Kopernikiem: „Pragniemy bowiem czynić to, co przystoi ludziom szlachetnym i uczci¬wym oraz bez reszty oddanym Waszemu Majestatowi, nawet jeśliby przyszło nam zginąć. Pod tegoż Majestatu opiekę się uciekając całość naszego mienia i nas samych polecamy i powierzamy”.

 

Prof. dr hab. Jarosław Włodarczyk: Między nauką i poezją. Astronomia Kopernika w Anglii Shakespeare’a

  • data: 19.02.2024, godz.: 12.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: prof. dr hab. Jarosław Włodarczyk, czł. korespondent PAN, Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie

 

Wykład poświęcony recepcji Mikołaja Kopernika w Anglii.

W czasach Williama Shakespeare’a heliocentryczna astronomia Mikołaja Kopernika cieszyła się w Anglii szczególną popularnością. Fragmenty De revolutionibus zostały przetłumaczone w Londynie na język angielski już w 1576 roku, o ruchu Ziemi wokół Słońca przypominały popularne almanachy astrologiczne, astronomia Kopernika była wykorzystywana w praktyczny sposób w tablicach i efemerydach astronomicznych. Ów powiew nowości w astronomii znalazł swoje odbicie także w twórczości literackiej najwyższych lotów.

 

Olga Tkachuk: Kopernik i Galileusz, czyli księgi zakazane przez historię

  • data: 28.02.2024, godz.: 13.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: Olga Tkachuk, Zakład Narodowy im. Ossolińskich

 

Jak to się stało, że dzieło Kopernika trafiło na indeks ksiąg zakazanych dopiero kilkadziesiąt lat po wydrukowaniu? Czy naprawdę było zakazane? Jaką rolę odegrał w tym Galileusz? Na te i inne pytania odpowie wykład poświęcony związkom tych dwóch wybitnych astronomów, konfliktowi Galileusza z Kościołem Katolickim i papieżem, a także urażonej dumie i prywatnych urazach, które przyczyniły się do umieszczenia Kopernika na indeksie.

 

MARZEC

Aldona Mikucka: Jana Heweliusza księgi piękne

  • data: 6.03.2024, godz.: 13.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: Aldona Mikucka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich

 

Wykład poświęcony wybitnemu gdańskiemu astronomowi Janowi Heweliuszowi.

Jan Heweliusz nie tylko przez blisko pięćdziesiąt lat prowadził obserwacje astronomiczne, ale także opisywał ich wyniki i przygotowywał publikacje ilustrowane licznymi miedziorytami. Pierwszą z nich była „Selenografia”, opublikowana w 1647 roku w gdańskim wydawnictwie Andreasa Hünefelda, która prezentowana jest obecnie na wystawie. Publikacja zawiera kilkadziesiąt całostronicowych grafik ukazujących kolejne fazy Księżyca oraz widoki Słońca, narysowane i rytowane własnoręcznie przez astronoma. W Ossolineum znajduje się obecnie osiem ilustrowanych dzieł astronomicznych autorstwa Jana Heweliusza i to właśnie one zostaną zaprezentowane w trakcie wykładu.

 

Dr Agnieszka Franczyk-Cegła: Cenniejsze niż złoto, czyli kopernikańskie białe kruki

  • data: 15.03.2024, godz.: 12.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz
  • prowadzący: dr Agnieszka Franczyk-Cegła, Zakład Narodowy im. Ossolińskich

 

Wykład poświęcony wartości rynkowej egzemplarzy książek autorstwa Kopernika i jego następców.

Książki astronomiczne, zwłaszcza te związane z nazwiskami najwybitniejszych astronomów epoki nowożytnej takich jak Kopernik, Galileusz, Brahe, Kepler czy Heweliusz, to w świecie bibliofilskim najbardziej poszukiwane cymelia. Co sprawia, że dzieła danych autorów są białymi krukami? Gdzie ich poszukiwać? Jak cenne są wydania De revolutionibus Kopernika i dzieła innych astronomów? Podczas spotkania będzie można zapoznać się z tematem wartości pierwodruków Kopernika, rekordowych cen na aukcjach antykwarycznych oraz dowiedzieć się, dlaczego „De revolutionibus” od lat fascynuje bibliofilów na całym świecie.

 

Dr Krzysztof Nierzwicki: Polskie egzemplarze pierwszego wydania De revolutionibus Mikołaja Kopernika (Norymberga 1543)

  • data: 15.03.2024, godz.: 13.00, czas trwania: 60 min
  • dla kogo: młodzież, dorośli, seniorzy
  • miejsce: ZNiO, Refektarz

 

Wykład poświęcony polskim egzemplarzom pierwodruku De revolutionibus Mikołaja Kopernika.

Na świecie do dziś zachowało się co najmniej 277 egzemplarzy pierwszego wydania dzieła De revolutionibus Mikołaja Kopernika, które wydrukowano w Norymberdze w 1543 r. w przypuszczalnym nakładzie 400-500 egzemplarzy. W zbiorach polskich znajduje się 14 egzemplarzy pierwodruku przechowywanych w 12 bibliotekach naukowych: w Krakowie (Biblioteka Jagiellońska – 2 egz., Biblioteka XX. Czartoryskich – 1 egz.), Wrocławiu (Biblioteka Uniwersytecka – 2 egz., Ossolineum – 1 egz.), Warszawa (Biblioteka Narodowa – 1 egz., Biblioteka Uniwersytecka – 1 egz.), Poznań (Biblioteka Raczyńskich – 1 egz., Biblioteka PTPN – 1 egz.), Toruniu (Biblioteka Uniwersytecka – 1 egz., Książnica Kopernikańska – 1 egz.), Płocku (Biblioteka im. Zielińskich – 1 egz.), Kórniku (Biblioteka Kórnicka PAN). Na wykładzie omówione zostaną obecne miejsca przechowywania, stan zachowania, proweniencja, oprawy oraz użytkowanie kodeksów.

 

Szkolenia dla nauczycieli i przewodników miejskich: 

data: 8 lutego 2024 (czwartek) 

dla kogo: nauczyciele – szczegóły (LINK)

 

 data: 13 marca 2024 (środa)

dla kogo: przewodnicy miejscy – szczegóły wkrótce 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.