Zapraszamy na wystawę poświęconą powstaniu styczniowemu

Dnia 25 kwietnia br. w gmachu głównym Zakładu Narodowego im. Ossolińskich w salach „Pod Kopułą” otwarta zostanie wystawa pt. „Znak i karabin do ręki bierzem…” . Powstanie styczniowe i Rząd Narodowy 1863 – 1864.


Wystawa, przygotowana w roku 150. rocznicy stracenia Romualda Traugutta i członków ostatniego powstańczego Rządu, ukaże powstanie styczniowe nie tylko od strony działań militarnych, ale także poprzez wielopłaszczyznową działalność Rządu Narodowego.

Rząd Narodowy był nie tylko politycznym przedstawicielstwem Powstania. Równolegle do zaborczych władz rosyjskich w latach 1862 – 1864 istniał i działał niezależny polski Rząd, a w sferze jego działań znajdowała się większość spraw związanych z funkcjonowaniem ówczesnego państwa, a więc administracja, finanse, policja i żandarmeria, łączność i komunikacja, prasa, wymiar sprawiedliwości, wojskowość, polityka zagraniczna. Warto tylko wspomnieć, że Rząd posiadał swych przedstawicieli w stolicach Francji, Anglii, Turcji, a także szereg agentów i współpracowników na terenach zaboru pruskiego i austriackiego. Działalność i organizacja Rządu Narodowego z lat 1863 – 1864 stała się wzorem dla wielu kolejnych polskich władz konspiracyjnych, stąd okres powstania można nazwać czasem istnienie pierwszego polskiego państwa podziemnego.

Dzięki licznym obiektom muzealnym związanym z działalnością Rządu Narodowego, z których najistotniejszymi są niewątpliwie rządowe tłoki pieczętne z lat powstania, udostępnione przez Lwowskie Muzeum Historyczne, wystawa pozwoli ukazać jak różnorodne, i nieraz jak skuteczne, było funkcjonowanie tego  podziemnego powstańczego państwa.

Na wystawie można będzie zobaczyć także liczne pamiątki związane z Powstaniem i jego uczestnikami – fotografie, emblematy, powstańcza prasę oraz militaria, te ostatnie udostępnione przez Muzeum Militariów – oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia.

Ważnym wątkiem w kompozycji wystawy będzie rola Galicji i Lwowa w latach 1863 – 1864. Ziemie zaboru austriackiego były terenem zakupów broni, tutaj też organizowano szeroką pomoc dla powstańców w postaci żywności, ubrań, furażu, które przez kordon przerzucane były na objęte powstaniem ziemie Królestwa. Właśnie na terenach zaboru austriackiego formowały się z ochotników oddziały powstańcze, które przenieść miały powstanie na ziemie Wołynia i Kijowszczyznę.

Charakterystyczną dla tego czasu postacią, niejako symbolizującą ówczesne pokolenie młodych Polaków, jest Mieczysław Romanowski. Autor wielu wierszy i poematów o tematyce historycznej, pracownik Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, wreszcie konspirator związany z przedstawicielstwem Rządu Narodowego we Lwowie. Wiosną 1863 r. pospieszył do Królestwa i walczył w partii Marcina Borelowskiego-Lelewela. Poległ podczas odwrotu po bitwie pod Józefowem Lubelskim. Na wystawie zobaczyć będzie m.in. związane z nim pamiątki – listy i fotografie.

Wystawę zamykać będą obiekty przypominające obchody rocznic powstania 1863 r., świętowanych w końcu XIX i w początkach XX w. na ziemiach zaboru austriackiego. Szczególnie ciekawym wątkiem będzie także kult weteranów powstania powszechny w II Rzeczypospolitej.

Wystawę można będzie oglądać do 29 sierpnia, od wtorku do soboty w godzinach 10.00 – 18.00. Sale „Pod Kopułą”, wejście od ul. Grodzkiej lub Zaułka Ossolińskich.


Rewolwer colt Navy 1851

Rewolwer colt Navy 1851

Broszka patriotyczna ok. 1863-1865

Broszka patriotyczna ok. 1863-1865


Eustachy Klukowski w mundurze Pułku Jazdy Wołyńskiej

Eustachy Klukowski w mundurze Pułku Jazdy Wołyńskiej

Medal na pamiątkę powstania polskiego, awers, 1863-1864. Autor Ch.Wiener, Belgia

Medal na pamiątkę powstania polskiego, awers, 1863-1864. Autor Ch.Wiener, Belgia


Medal na pamiątkę powstania polskiego, rewers, 1863-1864. Autor Ch.Wiener, Belgia

Medal na pamiątkę powstania polskiego, rewers, 1863-1864. Autor Ch.Wiener, Belgia

Medal w setną rocznicę śmierci R.Traugutta, Londyn 1964

Medal w setną rocznicę śmierci R.Traugutta, Londyn 1964


Odezwa Rządu Narodowego do chłopów, czerwiec 1864

Odezwa Rządu Narodowego do chłopów, czerwiec 1864

Pamiątkowa odznaka na 53 roczniće wybuchu powstania, Lwów 1916

Pamiątkowa odznaka na 53 rocznicę wybuchu powstania, Lwów 1916


Orzeł dla weteranów powstania styczniowego, 1919

Orzeł dla weteranów powstania styczniowego, 1919

Pismo Komitetu Centralnego Narodowego do gen. A.Jeziorańskiego, 25 lutego 1863

Pismo Komitetu Centralnego Narodowego do gen. A.Jeziorańskiego, 25 lutego 1863


Poczet sztandarowy Oddziału Żuawów Śmierci

Poczet sztandarowy Oddziału Żuawów Śmierci

Plakat

Plakat

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.